Przepisy gry

1. Przepisy ogólne 2. Odmiana 9-bil 3. Odmiana 8-bil 4. Odmiana 14/1 5. Odmiana Black Ball 6. Faule 7. Odmiana 10-bil 8. Definicje Regulacje WPA

Przepisy WPA Wersja 21/12/2007 (obowiązująca od 01.01.2008)

Na podstawie Wielkiego słownika ortograficznego PWN, wyd. II, 2006, rozdziału [91] 18.34. Nazwy pospolite użyte w funkcji nazw własnych autor niniejszego opracowania używa wielkich liter dla wyrażeń, które traktuje ze względu na specyfikę tego dokumentu jako nazwy własne, np. Przepisy, Dyrektor Turnieju, Regulacje, Sędzia, Sędzia Główny, itp.

1. Przepisy ogólne

Następujące Przepisy Ogólne mają zastosowanie we wszystkich odmianach gier omówionych w niniejszych Przepisach, chyba że przepisy szczegółowe dla danej odmiany stanowią inaczej.

Dodatkowo, odrębny zbiór Zasad zwany Regulacjami, omawia detale nie będące Przepisami w swej istocie, np. wytyczne do przeprowadzania turniejów sportowych.

Wszystkie odmiany sportów bilardowych rozgrywane są na specjalnie do tego celu skonstruowanym, płaskim stole pokrytym suknem i otoczonym (ograniczonym) bandami. Gracz używa kija bilardowego (zakończonego kapką) do uderzania w bilę białą, która z kolei uderza w pozostałe, kolorowe bile (zwane obiektowymi). Celem gry (w bilardzie kieszeniowym) jest umieszczenie bil kolorowych w łuzach, zlokalizowanych pomiędzy poszczególnymi bandami (w narożnikach i pośrodku długich boków stołu). Odmiany gier różnią się od siebie schematami trafiania poszczególnych bil kolorowych oraz wymogami do spełnienia w celu osiągnięcia wygranej.

[Komentarz do opracowania: rodzaj męski został użyty jako obowiązujący, dla uzyskania przejrzystości tekstu. Sformułowanie: „odmiana gry" (gier) określa tu konkretną dyscyplinę sportu rozgrywanego pod auspicjami Polskiego Związku Bilardowego.]

1.1 Odpowiedzialność i zobowiązania zawodnika

Jest obowiązkiem zawodnika posiadać pełną znajomość i orientację w zakresie Przepisów, Regulacji i harmonogramów rozgrywek, zarówno tych stosowanych ogólnie jak i dotyczących poszczególnych imprez. Jakkolwiek organizatorzy turniejów podejmują wszelkie działania zmierzające do umożliwienia pełnego dostępu do stosownych informacji, odpowiedzialność za powyższe spoczywa ostatecznie na zawodniku. Nawet wystąpienie zaniedbania w udzielaniu lub dostępie do informacji nie jest podstawą do zadośćuczynienia; konsekwencje braku orientacji w sytuacji bieżącej lub/i w przepisach ponosi zawodnik.

1.2 Rozgrywka o rozbicie

Rozgrywka o rozbicie jest dla każdego z zawodników pierwszym uderzeniem w meczu, na jej podstawie ustala się zawodnika, któremu przysługuje prawo do decyzji o tym kto, jako pierwszy, wykona uderzenie rozbijające. Sędzia (lub zawodnicy) ustawia dwie bile białe w polu bazy, tuż przy linii bazy po obu stronach linii długiej (osi podłużnej stołu). Gracze powinni uderzyć bile mniej więcej równocześnie i spowodować, aby po kontakcie z górna bandą stołu każda z nich powróciła możliwie najbliżej dolnej bandy. Wygrywa gracz, którego bila zatrzymała się bliżej dolnej bandy.

Gracz przegrywa rozgrywkę o rozbicie natychmiastowo, jeśli jego bila:

(a). przekroczy linię długą stołu,
(b). dotknie górnej bandy więcej niż jeden raz,

(c). wpadnie do łuzy lub wypadnie ze stołu,

(d). dotknie bocznych band

(e). przekroczy swym obwodem linię powierzchni gry wyznaczoną przez dolną bandę.

Dodatkowo, jakikolwiek faul na białej bili (za wyjątkiem 6.9 Bile w ruchu) również powoduje natychmiastowe przegranie rozgrywki o rozbicie.

Powtórzenie rozgrywki o rozbicie następuje, jeśli:

(a). jeden z zagrywających uderzy bilę po kontakcie bili przeciwnika z górną bandą,

(b). Sędzia nie może jednoznacznie wizualnie stwierdzić, czyja bila jest bliżej bandy,

(c). obydwa zagrania spełniają warunki natychmiastowej przegranej.

1.3 Dozwolone wyposażenie

Sprzęt musi spełniać wymogi obowiązującej Specyfikacji Technicznej WPA (patrz http://www.wpa-pool.com/). W szczególności, graczom nie wolno używać nowatorskiego, niespotykanego wyposażenia do gry . Pojawienie się takowego lub zamiar jego ewentualnego zastosowania należy natychmiastowo skonsultować się z Dyrektorem Turnieju. Sprzęt musi być zawsze używany zgodnie z jego zamierzonym przeznaczeniem, wg powszechnie funkcjonujących zasad.

Poniżej przedstawione jest tradycyjne wyposażenie oraz jego zwyczajowe zastosowanie i ograniczenia:

(a). kije - graczowi wolno zmieniać kije w trakcie meczu, używać różnych ich rodzajów (do rozbijania, do skoków, do gry), wolno używać wkręcanych lub wsuwanych przedłużeń kija;

(b). dozwolone jest użycie kredy do nakładania na kapkę, kolor kredy musi być utrzymany w tonacji sukna stołu, na którym rozgrywany jest mecz;

(c). podpórki, wsporniki - dozwolone jest jednoczesne użycie najwyżej dwóch przyrządów (w dowolnej konfiguracji) do podparcia kija w trakcie wykonywania zagrania; zawodnikowi wolno użyć własnego przyrządu, jeśli ten jest podobny do używanych standardowo;

(d). rękawiczka - dozwolone jest użycie tradycyjnej rękawiczki;

(e). talk - użycie talku jest limitowane do ilości nie zanieczyszczającej otoczenia (stołu, stolika, podłogi, itp.); podlega to wyłącznej ocenie Sędziego.

1.4 "Repozycjonowanie" bil

Bile są repozycjonowane (przywracane do gry na stole) poprzez umieszczanie ich (ich środka) na linii powrotów, rozpoczynając od punktu głównego, następnie możliwie najbliżej tego punktu kolejno w kierunku górnej bandy, bez przemieszczania bil już się tam znajdujących. Jeśli bila nie może być umieszczona na punkcie głównym, powinna zostać umieszczona tak ,aby się stykała z zajmującą tam miejsce bilą lub możliwie najbliżej, ale bez przemieszczania tej bili. Jednakże, jeśli zajmującą tam miejsce bilą jest bila biała, bila repozycjonowana powinna być umieszczona możliwie najbliżej tej bili ale nie może się z bilą białą stykać; przestrzeń pomiędzy nimi musi być zachowana. Jeśli całość miejsca na linii powrotów w kierunku górnej bandy jest zajęta, bile powinny być repozycjonowane na linii długiej, kontynuując od miejsca najbliższego punktowi głównemu, w kierunku punktu środkowego i dolnej bandy.

1.5 Bila biała „z ręki"

Kiedy zawodnik otrzymuje bilę białą „z ręki", może ją umieścić w dowolnym miejscu powierzchni gry (patrz 8.1 Stół i jego części), może również korygować jej położenie do momentu rozpoczęcia zagrania (patrz 8.2 Uderzenie / Strzał / Zagranie) Do takiego pozycjonowania białej bili może być używana jakakolwiek część ręki lub kija, również kapka, jednak jej kontakt z białą bilą nie może nastąpić w ruchu wypychającym kij w przód, taki kontakt traktowany jest jako właściwe zagranie. Jeśli biała bila zostanie dotknięta przy wykonywaniu takiego ruchu kijem - jest to faul. Wg przepisów niektórych odmian w sytuacji „białej z ręki" oraz zazwyczaj przy wykonywaniu uderzeń rozbijających wymagane jest ustawienie bili białej w polu bazy, zastosowanie mają wtedy przepisy 6.10 Nieprawidłowe pozycjonowanie bili białej i 6.11 Nieprawidłowe zagranie z pola bazy. Jeśli w tej sytuacji („biała z ręki" z pola bazy) wszystkie bile kolorowe znajdują się również w polu bazy, zagrywający ma prawo zażądać przestawienia bili kolorowej znajdującej się najbliżej linii bazy na punkt główny stołu; a jeśli dwie lub więcej z nich bil znajduje się w równej odległości od linii bazy, zagrywającemu przysługuje prawo wyboru którejkolwiek z tych bil. Bila, której środek znajduje się dokładnie na linii bazy, może być w sytuacji „biała z ręki" z pola bazy" zagrywana bezpośrednio.

1.6 Zagrania "deklarowane" (nominowane)

W odmianach, w których przepisy wymagają deklarowania zagrań, należy przed każdym zagraniem, jeśli nie jest ono oczywiste, nominować bilę i łuzę. Tylko jedna bila i jedna łuza mogą być nominowane dla jednego zagrania. Nieistotne są szczegóły zagrania, np. ilość band lub udział innych bil. Aby zagranie mogło zostać zaliczone jako prawidłowe, Sędzia musi mieć absolutną pewność co do intencji zagrywającego; w przypadku jakiejkolwiek niejasności co do zagrania (czy o bandę ?, czy kombinacja ?) obowiązkiem zagrywającego jest wyraźnie poinformować o swych zamiarach. Sędzia (lub przeciwnik - wyłącznie przy niejasnych sytuacjach) ma prawo zażądać od zagrywającego wyraźnej deklaracji przed wykonaniem zagrania.

W odmianach „deklarowanych" zagrywający ma prawo wykonać zagranie „bezpieczne" (patrz również 8.17 Zagranie "bezpieczne") bez deklarowania bili i łuzy; po takim zagraniu prawo (obowiązek) gry przechodzi na przeciwnika.

Ewentualne repozycjonowanie wbitych w trakcie takiego zagrania bil precyzują przepisy szczegółowe dla poszczególnych odmian.

1.7 Bile "samoczynnie" się poruszające

Może się zdarzyć, iż bila, która już się zatrzymała, ponownie się poruszy (np. ze względu na nierówności na stole lub suknie). Jest to traktowane jako norma, położenie takiej bili nie będzie korygowane. Jednakże, jeśli fakt ten spowoduje wtoczenie się bili do łuzy, zostanie ona przywrócona do punktu możliwie najbliższemu pierwotnemu jej położeniu. Jeśli sytuacja ta zdarzy się tuż przed lub w trakcie zagrania i wpłynie to na rezultat zagrania, Sędzia przywróci pozycje bil (bili) sprzed zagrania i zagranie będzie powtórzone. Zagrywający nie otrzymuje kary za wykonanie zagrania w opisanych powyżej sytuacjach, patrz 8.3 Bile wbite.

1.8 Przywracanie pozycji bil

W przypadku wystąpienia konieczności przywrócenia pozycji bil lub ich oczyszczenia, Sędzia ustawia odpowiednie bile w miejscach pierwotnie przez nie zajmowanych, najlepiej jak pozwalają mu na to umiejętności, zgodnie z posiadanymi informacjami. Zawodnicy muszą zaakceptować pozycje ustawionych przez Sędziego bil.

1.9 Ingerencja z zewnątrz

Jeśli nieprzewidziane czynniki zewnętrzne wpłyną w jakikolwiek sposób na wykonanie uderzenia i jego rezultat, Sędzia przywróci pozycje bil (bili) sprzed zagrania i zagranie będzie powtórzone. Jeśli czynniki te nie wpłyną na rezultat danego zagrania, a tylko na sytuację na stole, Sędzia przywróci pierwotne pozycje bil i gra będzie kontynuowana. Jeśli przywrócenie pierwotnych pozycji bil jest zbyt skomplikowane lub niemożliwe, partia uznana będzie za nierozstrzygniętą.

1.10 Ocena decyzji i protesty dotyczące orzeczeń sędziowskich

Jeśli zawodnik uważa, że wystąpiła pomyłka sędziowska dotycząca oceny danego zagrania, może on jednorazowo zwrócić się do Sędziego o powtórną ocenę zagrania; jednakże, w orzekaniu poprawności wykonania zagrań decyzja Sędziego jest ostateczna i wiążąca. Jeśli zawodnik uważa, że wystąpiła pomyłka sędziowska dotycząca prawidłowości zastosowania przepisów, może on wystąpić o wydanie orzeczenia do wyznaczonej instancji odwoławczej. Sędzia zawiesza wtedy rozgrywanie meczu na czas potrzebny do rozpatrzenia odwołania, (patrz również punkt (d). 6.16 Niesportowe zachowanie). Wystąpienie faulu musi być ogłoszone bezzwłocznie (patrz 6. Faule).

1.11 Poddanie meczu

Jeśli zawodnik poddaje mecz, natychmiast mecz ten przegrywa. Przykładowo, jeśli przeciwnik jest przy stole w trakcie decydującej o zwycięstwie partii, rozkręcanie kija używanego do gry jest traktowane jako poddanie meczu.

1.12 Partia nierozstrzygnięta

Jeśli Sędzia zaobserwuje sytuację, w której żaden z zawodników nie dąży bezpośrednio do wygrania partii, powinien podjąć i ogłosić decyzję o limicie trzech kolejnych podejść dla każdego z nich. Po ich wykonaniu, jeśli Sędzia nadal uważa, że podejmowane wysiłki nie prowadzą do rozwiązania sytuacji - ogłasza partię jako nierozstrzygniętą i zarządza jej powtórzenie. Jeśli zawodnicy podejmą zgodna decyzję, nie muszą rozgrywać dodatkowych trzech zagrań, partię powtarza się niezwłocznie. Procedura wyznaczenia zawodnika rozbijającego jest określona w przepisach szczegółowych dla poszczególnych odmian.

2. Odmiana 9-bil

Do gry w odmianę 9-bil używa się dziewięciu bil numerowanych od 1 do 9 i bili białej. Bile muszą być zagrywane wg numerów we wzrastającej kolejności (tj. należy uderzyć bilą białą w znajdującą się aktualnie na stole bilę obiektową z najniższym numerem).

Gracz, który prawidłowo wbije bilę9 (bilę nr 9 - patrz 8.8 Definicje), wygrywa partię.

2.1 Rozgrywka o rozbicie

Zawodnik, który wygrywa rozgrywkę o rozbicie decyduje o tym, kto wykona pierwsze zagranie - uderzenie rozbijające (patrz 1.2 Rozgrywka o rozbicie).

Następnie, standardowo stosuje się rozbicie naprzemienne; decyzję w tej sprawie podejmuje Dyrektor Turnieju na wniosek Organizatora (patrz Regulacje 1, 2 & 15).

2.2 Ustawianie bil do rozbicia

Bile do rozbicia powinny być ustawione tak ściśle, jak to możliwe, w formie rombu; bila1 na punkcie głównym stołu jako wierzchołek rombu, bila9 w jego środku. Pozostałe bile muszą być ustawiane losowo, z wyłączeniem jakiegokolwiek świadomego ich umieszczania w wybranym, konkretnym miejscu rombu (patrz Regulacje, 4. Ustawianie bil do rozbicia / „nabijanie" stołu).

2.3 Prawidłowe uderzenie rozbijające

Aby uderzenie rozbijające mogło być uznane za prawidłowe muszą być spełnione następujące wymogi:

bila biała musi być zagrywana z pola bazy,
jeśli żadna bila nie zostanie wbita, przynajmniej cztery bile numerowane muszą dotknąć bandy lub band.

Niespełnienie powyższych wymogów jest traktowane jako faul (patrz również Regulacje 17. Wymogi dodatkowe uderzenia rozbijającego).

2.4 Drugie zagranie w partii - „push-out"

Jeśli w trakcie uderzenia rozbijającego nie został popełniony faul, w kolejnym uderzeniu można wykonać zagranie „push-out". Zawodnik zagrywający musi wyraźnie poinformować o zamiarze wykonania takiego zagrania Sędziego lub pod jego nieobecność - przeciwnika. Jedynym do spełnienia wymogiem w zagraniu „push-out" jest uderzenie kapką kija w bilę białą tak, aby spowodować jej przemieszczenie. Wymogi przepisów 6.2 Niewłaściwa bila uderzona jako pierwsza i 6.3 Brak kontaktu bili z bandą są dla tego zagrania zawieszone. Jakakolwiek bila numerowana wbita do łuzy pozostaje tam, za wyjątkiem bili9, która jest „repozycjonowana", zgodnie z Przepisami Ogólnymi; wbicie bili numerowanej nie jest błędem. Jeśli nie został popełniony faul, przeciwnik decyduje, kto będzie zagrywał jako następny.

2.5 Kontynuacja gry

Jeśli zagrywający, wykonując prawidłowe uderzenie, umieści jakąkolwiek bilę obiektową w łuzie, kontynuuje on swoje podejście (za wyjątkiem zagrania „push-out", patrz 2.4 Drugie zagranie w partii). Jeśli, wykonując prawidłowe uderzenie, wbije bilę9, wygrywa partię (za wyjątkiem zagrania „push-out", patrz 2.4 Drugie zagranie w partii). Jeśli zagrywający nie wbije żadnej bili obiektowej (lub popełni faul), prawo wykonania kolejnego zagrania przechodzi na przeciwnika; w przypadku kiedy nie popełniony został faul, zawodnik wchodzący musi zagrywać bile z położenia w jakim zastał je na stole.

2.6 Bila wracająca na stół - „repozycjonowanie"

Jeśli bila9 zostanie: (a). wbita z faulem, (b). wbita w trakcie zagrania „push-out", lub (c). wybita poza stół - jest ona „repozycjonowana" zgodnie z przepisami ogólnymi (patrz 1.4 "Repozycjonowanie" bil). Żadna inna bila numerowana nie będzie repozycjonowana.

2.7 Faul i zagranie po popełnieniu faulu - „biała z ręki"

Jeśli zagrywający popełni faul, prawo wykonania kolejnego zagrania przechodzi na przeciwnika. Bila biała jest wtedy „z ręki", gracz wchodzący może ją umieścić w dowolnym punkcie na stole (patrz 1.5 Bila biała „z ręki").

Poniższa lista precyzuje kryteria zagrań interpretowanych jako faul w odmianie 9-bil

6.1 BILA BIAŁA W ŁUZIE LUB POZA STOŁEM

6.2 NIEWŁAŚCIWA BILA UDERZONA JAKO PIERWSZA - Bila biała musi, w każdym zagraniu, uderzyć jako pierwszą znajdującą się aktualnie na stole bilę numerowaną o najniższym numerze.

6.3 BRAK KONTAKTU BILI Z BANDĄ

6.4 STOPA NA PODŁOŻU

6.5 BILA WYBITA POZA STÓŁ - bila9 jest jedyną wybitą poza stół bilą, która będzie repozycjonowana

6.6 DOTKNIĘTA BILA

6.7 „PODWÓJNY" KONTAKT / „BILE ZAMROŻONE"

6.8 ZAGRANIE „PCHNIĘTE"

6.9 BILE W RUCHU

6.10 NIEPRAWIDŁOWE POZYCJONOWANIE BILI BIAŁEJ

6.12 KIJ POŁOŻONY NA STOLE

6.13 ZAGRANIE POZA KOLEJNOŚCIĄ

6.14 TRZY KOLEJNE FAULE - (dodatkowo obowiązuje specyfikacja 2.8 Przewinienia szczególne)

6.15 POWOLNA GRA

2.8 Przewinienia szczególne

Konsekwencją popełnienia trzech kolejnych fauli (patrz 6.14 Trzy kolejne faule) jest natychmiastowe przegranie aktualnie rozgrywanej partii.

Wszelkie sytuacje mogące podlegać zakresowi Przepisu 6.16 Niesportowe zachowanie oceniane będą przez Sędziego na podstawie jego aktualnej wiedzy lub zebranych informacji; nałożona kara zależna będzie wyłącznie od indywidualnej oceny sytuacji przez Sędziego.

2.9 Partia nierozstrzygnięta

Jeśli partia zostanie orzeczona jako nierozstrzygnięta, kolejne uderzenie rozbijające wykona zawodnik, który rozbijał nierozstrzygniętą partię (patrz 1.12 Partia nierozstrzygnięta).

3. Odmiana 8-bil

Do gry w odmianę 8-bil używa się piętnastu bil numerowanych i bili białej. Zagrania muszą być deklarowane. Wygrywa zawodnik (lub zespół), który prawidłowo wbije bilę8 (bilę nr 8 - patrz 8.8 Definicje); może to uczynić dopiero, kiedy na stole nie ma już bil z należącej do zawodnika grupy (1-7 lub 9-15).

3.1 Rozgrywka o rozbicie

Zawodnik, który wygrywa rozgrywkę o rozbicie decyduje o tym, kto wykona pierwsze zagranie - uderzenie rozbijające (patrz 1.2 Rozgrywka o rozbicie).

Następnie standardowo stosuje się rozbicie naprzemienne; decyzję w tej sprawie podejmuje Dyrektor Turnieju na wniosek Organizatora (patrz Regulacje 1, 2 & 15).

3.2 Ustawianie bil do rozbicia

Bile do rozbicia powinny być ustawione tak ściśle jak to możliwe, w formie trójkąta; na punkcie głównym stołu ma się znaleźć bila stanowiąca wierzchołek trójkąta, bila8 w jego środku. W dolnych wierzchołkach trójkąta powinny znajdować się bile z różnych grup. Pozostałe bile muszą być ustawiane losowo, z wyłączeniem jakiegokolwiek świadomego ich umieszczania w wybranym, konkretnym miejscu trójkąta (patrz Regulacje, 4. Ustawianie bil do rozbicia / „nabijanie" stołu).

3.3 Prawidłowe uderzenie rozbijające

Aby uderzenie rozbijające mogło być uznane za prawidłowe muszą być spełnione następujące wymogi:

(a). bila biała musi być zagrywana z pola bazy,

(b). nie wymagane jest nominowanie bili, nie ma znaczenia, która bila zostanie uderzona jako pierwsza,

(c). jeśli zostanie wbita jakakolwiek bila, zagrywający kontynuuje grę, stół jest wtedy „otwarty" (patrz 3.4 Stół "otwarty" / Wybór grupy bil),

(d). jeśli żadna bila nie zostanie wbita, przynajmniej cztery bile numerowane muszą dotknąć bandy lub band; w przeciwnym wypadku jest to błąd nieprawidłowego rozbicia, a przeciwnikowi przysługuje prawo:

1/ zaakceptowania pozycji bil na stole i zagrywania,

2/ powtórnego ustawienia bil do rozbicia i wykonania uderzenia rozbijającego,

3/ powtórnego ustawienia bil do rozbicia i nakazania powtórnego wykonania uderzenia rozbijającego,

(e). wbicie bili8 w trakcie poprawnie wykonanego uderzenia rozbijającego nie jest faulem. Jeśli się to zdarzy zawodnik rozbijający ma do wyboru:

1/ repozycjonować bilę8 i kontynuować grę akceptując pozycję bil na stole,

2/ powtórnie ustawić bile do rozbicia i wykonać uderzenie rozbijające,

(f). jeśli zawodnik rozbijający wbije bilę8 i bilę białą (patrz 8.6 Bila biała w łuzie) jest to błąd rozbicia. Przeciwnik ma do wyboru:

1/ repozycjonować bilę8 i kontynuować grę z pozycji „biała z ręki" z pola bazy, akceptując pozycję bil na stole,

2/ powtórnie ustawić bile do rozbicia i wykonać uderzenie rozbijające,

(g). jeśli jakakolwiek bila obiektowa zostanie wybita poza stół w trakcie uderzenia rozbijającego (nie wraca ona do gry, za wyjątkiem bili8, która jest repozycjonowana) jest to faul. Zawodnik przejmujący prawo zagrywania (zwany dalej „zawodnikiem wchodzącym") ma do wyboru:

1/ zaakceptować pozycję bil na stole i zagrywać,

2/ zagrywać z pozycji „biała z ręki" z pola bazy akceptując pozycję bil na stole,

(h). jeśli w trakcie uderzenia rozbijającego popełniony zostanie faul nie ujęty w powyższym zestawieniu, zawodnik wchodzący ma do wyboru:

1/ zaakceptować pozycję bil na stole i zagrywać,

2/ zagrywać z pozycji „biała z ręki" z pola bazy akceptując pozycję bil na stole.

3.4 Stół "otwarty" / Wybór grupy bil

Zanim zostanie dokonane przyporządkowanie grupy bil do zagrywania, stół jest "otwarty". Zagrywający musi zadeklarować bilę i łuzę. Jeśli zadeklarowana bila nie zostanie prawidłowo wbita, stół pozostaje otwarty i prawo zagrywania przechodzi na przeciwnika. W momencie, kiedy zadeklarowana bila zostanie prawidłowo wbita, bile z tej grupy zostają przyporządkowane zagrywającemu, zaś bile z grupy przeciwnej - jego przeciwnikowi.

Kiedy stół jest „otwarty" można jako pierwszą zagrywać dowolną bilę obiektową, za wyjątkiem bili8; zagranie bili8 jako pierwszej jest zawsze (za wyjątkiem uderzenia rozbijającego) faulem.

3.5 Kontynuacja gry / prawo zagrywania

Zagrywającemu przysługuje prawo wykonywania kolejnych zagrań dopóki prawidłowo wbija on bile lub do momentu wygrania partii poprzez prawidłowe wbicie bili8.

3.6 Zagrania "deklarowane" (nominowane)

Każde zagranie, za wyjątkiem uderzenia rozbijającego, musi być zadeklarowane zgodnie z 1.6 Zagrania "deklarowane" (nominowane). Bila8 może być zadeklarowana tylko wtedy, kiedy na stole nie ma już bil z należącej do zawodnika grupy. Zagrywający może zadeklarować zagranie „bezpieczne", po którym prawo (obowiązek) zagrywania przechodzi na przeciwnika; bile wbite w trakcie zagrania „bezpiecznego" pozostają w łuzach (patrz 8.17 Zagranie "bezpieczne).

3.7 Bila wracająca na stół - „repozycjonowanie"

Jeśli bila8 zostanie, w trakcie uderzenia rozbijającego, wbita do łuzy lub wybita poza stół, będzie ona repozycjonowana lub bile zostaną ustawione powtórnie do rozbicia (patrz 3.3 Prawidłowe uderzenie rozbijające i 1.4 "Repozycjonowanie" bil). W żadnej innej sytuacji bile nie będą repozycjonowane.

3.8 Przegranie partii

Zagrywający natychmiastowo przegrywa partię, jeśli:

(a). popełni faul wbijając bilę8,

(b). wbije bilę8 jeśli na stole znajdują się jeszcze bile z przyporządkowanej mu grupy,

(c). wbije bilę8 do łuzy innej niż zadeklarowana w danym zagraniu,

(d). wybije bilę8 poza stół.

Powyższe sytuacje nie dotyczą uderzenia rozbijającego (patrz 3.3 Prawidłowe uderzenie rozbijające).

3.9 Faul i zagranie po popełnieniu faulu - „biała z ręki"

Poniższa lista precyzuje kryteria zagrań interpretowanych jako faul w odmianie 8-bil

6.1 BILA BIAŁA W ŁUZIE LUB POZA STOŁEM

6.2 NIEWŁAŚCIWA BILA UDERZONA JAKO PIERWSZA - Bila biała musi, w każdym zagraniu, uderzyć jako pierwszą bilę z przyporządkowanej zagrywającemu grupy, za wyjątkiem sytuacji gdy stół jest „otwarty" (patrz 3.4 Stół "otwarty"/Wybór grupy bil).

6.3 BRAK KONTAKTU BILI Z BANDĄ

6.4 STOPA NA PODŁOŻU

6.5 BILA WYBITA POZA STÓŁ

6.6 DOTKNIĘTA BILA

6.7 „PODWÓJNY" KONTAKT / „BILE ZAMROŻONE"

6.8 ZAGRANIE „PCHNIĘTE"

6.9 BILE W RUCHU

6.10 NIEPRAWIDŁOWE POZYCJONOWANIE BILI BIAŁEJ

6.11 NIEPRAWIDŁOWE ZAGRANIE Z POLA BAZY

6.12 KIJ POŁOŻONY NA STOLE

6.13 ZAGRANIE POZA KOLEJNOŚCIĄ

6.15 POWOLNA GRA

3.10 Przewinienia szczególne

Zagrania wyszczególnione w punkcie 3.8 Przegranie partii są traktowane jako faul z konsekwencją natychmiastowego przegrania rozgrywanej aktualnie partii.

3.11 Partia nierozstrzygnięta

Do gry w odmianę „14.1_kontynuacja" (inna nazwa "straight pool") używa się piętnastu (15) bil numerowanych i bili białej. Zagrania muszą być deklarowane. Za każdą prawidłowo wbitą bilę zawodnik otrzymuje jeden punkt; wygraną determinuje zgromadzenie określonej wcześniej liczby punktów. Źródłem nazwy „14.1_kontynuacja" jest struktura gry, która określa, że czternaście (14) wbitych już bil jest ponownie ustawiane do trójkąta kiedy na stole pozostaje tylko jedna bila obiektowa (patrz również 4.2 Ustawianie bil do rozbicia i 4.4 Kontynuacja gry i wygrana), po czym gra jest kontynuowana.

4.1 Rozgrywka o rozbicie

Zawodnik, który wygrywa rozgrywkę o rozbicie decyduje o tym, kto wykona pierwsze zagranie - uderzenie rozbijające (patrz 1.2 Rozgrywka o rozbicie).

4.2 Ustawianie bil do rozbicia

Bile do rozbicia powinny być ustawione tak ściśle jak to możliwe, w formie trójkąta; na punkcie głównym stołu znajduje się bila stanowiąca wierzchołek trójkąta. Kiedy w trakcie gry powtórnie ustawia się czternaście (14) bil, wierzchołek trójkąta pozostaje „pusty".

Przy ustalaniu czy dana bila znajduje się w polu trójkąta bierze się pod uwagę zewnętrzną krawędź jego obrysu.

4.3 Prawidłowe uderzenie rozbijające

Aby uderzenie rozbijające mogło być uznane za prawidłowe muszą być spełnione następujące wymogi:

(a). bila biała musi być zagrywana z pola bazy,

(b). jeśli żadna zadeklarowana bila nie została wbita, przynajmniej dwie bile obiektowe i bila biała muszą dotknąć bandy (band); niespełnienie tych wymogów jest faulem rozbicia (patrz 8.4 Dotknięcie bandy i bila "zamrożona"), a zawodnikowi odlicza się wtedy od aktualnego wyniku dwa punkty (patrz 4.10 Faul rozbicia). Przeciwnik ma wtedy prawo zaakceptować pozycję bil na stole i zagrywać lub nakazać zawodnikowi rozbijającemu powtórzenie uderzenia rozbijającego. Sytuacja ta jest powtarzana do momentu spełnienia warunków prawidłowego rozbicia lub decyzji o kontynuowaniu gry (patrz 4.11 Przewinienia szczególne).

4.4 Kontynuacja gry i wygrana

Zagrywającemu przysługuje prawo wykonywania kolejnych zagrań dopóki prawidłowo wbija on bile lub do momentu wygrania partii dzięki zgromadzeniu, wcześniej od przeciwnika, określonej liczby punktów. W trakcie gry, kiedy na stole pozostaje jedna bila obiektowa, gra jest czasowo zawieszana do momentu powtórnego ustawienia pozostałych czternastu (14) bil.

4.5 Zagrania "deklarowane" (nominowane)

Każde zagranie musi być zadeklarowane zgodnie z 1.6 Zagrania "deklarowane" (nominowane).

Zagrywający może zadeklarować zagranie „bezpieczne", po którym prawo (tu: obowiązek) zagrywania przechodzi na przeciwnika; wszystkie bile wbite w trakcie zagrania „bezpiecznego" muszą zostać repozycjonowane przed wykonaniem kolejnego zagrania.

4.6 Bila wracająca na stół - „repozycjonowanie"

Wszystkie bile (a). wbite w zagraniu, w którym popełniony został faul, (b). wbite w trakcie zagrania "bezpiecznego", (c). wbite w zagraniu, w którym nominowana bila nie została prawidłowo wbita lub wpadła do innej niż zadeklarowana łuzy lub (d). wybite poza stół - muszą zostać repozycjonowane. Jeśli pozostająca wcześniej na stole jedna bila (piętnasta) musi zostać repozycjonowana zanim położenie czternastu (14) bil uprzednio ustawionych zostało naruszone, bilę tą umiejscawia się na punkcie głównym stołu i powtórnie ustawia całość bil za pomocą trójkąta (wyjątek: patrz Regulacje 4. Ustawianie bil do rozbicia / „nabijanie" stołu).

4.7 Punktacja

Za każdą prawidłową wbitą bilę zawodnik otrzymuje jeden punkt. Za każdą bilę, która jest wbita dodatkowo (oprócz bili nominowanej) w trakcie prawidłowego zagrania, również otrzymuje jeden punkt. Za popełnienie faulu zawodnikowi odlicza się od aktualnego wyniku jeden punkt. Wynik zawodnika może być ujemny.

4.8 Ponowne ustawianie bil - sytuacje wyjątkowe

Jeśli bila biała lub pozostająca na stole ostatnia bila obiektowa (piętnasta) znajdują się w miejscu uniemożliwiającym ponowne ustawienie czternastu (14) bil, należy postępować wg wskazówek przedstawionych poniżej. Uważa się, że bila uniemożliwi(a) ponowne ustawienie trójkąta jeśli choćby jej część znajduje się w polu wyznaczonym przez obrys zewnętrzny trójkąta; faktyczne położenie danej bili orzeka (również w trakcie gry - na wniosek zawodnika) wyłącznie Sędzia. Odpowiednio:

(a). jeśli bila ostatnia (piętnasta) została wbita „równolegle" z bilą czternastą (w tym samym zagraniu) - ustawia się ponownie wszystkie piętnaście bil (cały trójkąt),

(b). jeśli obie bile (bila biała i bila piętnasta) znajdują się w polu trójkąta - ustawia się ponownie wszystkie piętnaście bil (cały trójkąt), zaś biała bila zagrywana jest „z ręki" z pola bazy,

(c). jeśli w polu trójkąta znajduje się tylko bila piętnasta - ustawia się ją na punkcie bazy lub, jeśli w takim ustawieniu przeszkadza położenie bili białej - na punkcie centralnym,

(d). jeśli w polu trójkąta znajduje się tylko bila biała, ustawia się ją w zależności od położenia bili piętnastej; odpowiednio, jeśli:

-bila piętnasta położona jest poza polem bazy - bila biała „z ręki" z pola bazy,

-bila piętnasta położona jest w polu bazy - bila biała na punkt bazy, jeśli w takim ustawieniu przeszkadza położenie bili piętnastej, bila biała na punkt centralny.

W każdej z tych sytuacji po ponownym ustawieniu bil, zawodnikowi przysługuje prawo wyboru dowolnej bili obiektowej do kolejnego zagrania.

4.9 Faul i zagranie po popełnieniu faulu

Za popełnienie faulu zawodnikowi odlicza się od aktualnego wyniku jeden punkt, odpowiednie bile muszą być repozycjonowane, a prawo wykonania kolejnego zagrania przechodzi na przeciwnika. Bila biała musi być zagrywana z pozycji w jakiej zatrzymała się na stole za wyjątkiem niektórych sytuacji szczegółowo omówionych poniżej.

Poniższa lista precyzuje kryteria zagrań interpretowanych jako faul w odmianie 14.1

6.1 BILA BIAŁA W ŁUZIE LUB POZA STOŁEM - Kolejne zagranie wykonane musi być z pozycji „biała z ręki" z pola bazy (patrz 1.5 Bila biała „z ręki").

6.3 BRAK KONTAKTU BILI Z BANDĄ

6.4 STOPA NA PODŁOŻU

6.5 BILA WYBITA POZA STÓŁ - Każda wybita poza stół bila obiektowa musi zostać repozycjonowana

6.6 DOTKNIĘTA BILA

6.7 „PODWÓJNY" KONTAKT / „BILE ZAMROŻONE"

6.8 ZAGRANIE „PCHNIĘTE"

6.9 BILE W RUCHU

6.10 NIEPRAWIDŁOWE POZYCJONOWANIE BILI BIAŁEJ

6.11 NIEPRAWIDŁOWE ZAGRANIE Z POLA BAZY - W przypadku niespełnienia warunków punktu 6.11, zawodnik wchodzący musi wykonać kolejne zagranie z pozycji „biała z ręki" z pola bazy (nie dotyczy przewinień klasyfikowanych wg 6.16 Niesportowe zachowanie).

6.12 KIJ POŁOŻONY NA STOLE

6.13 ZAGRANIE POZA KOLEJNOŚCIĄ

6.14 TRZY KOLEJNE FAULE - (dodatkowo obowiązuje specyfikacja 4.11)

6.15 POWOLNA GRA

4.10 Faul rozbicia

Niespełnienie warunków prawidłowego wykonania uderzenia rozbijającego (faul rozbicia) powoduje odliczenie od aktualnego wyniku zawodnika dwóch punktów, zgodnie z 4.3 Prawidłowe uderzenie rozbijające, może również spowodować konieczność ponownego wykonania tego uderzenia. Jeśli w trakcie uderzenia rozbijającego popełnione zostaną równolegle faul i faul rozbicia, zagranie traktowane jest jako faul rozbicia.

4.11 Przewinienia szczególne

Za trzeci popełniony kolejno faul odliczany jest, jak zazwyczaj, jeden punkt; dodatkowo odejmuje się od aktualnego wyniku zawodnika piętnaście punktów, co unieważnia popełnione dotąd faule. Wszystkie bile są ponownie ustawiane do rozbicia, po czym zawodnik, który podlegał karze jest zobowiązany do wykonania zagrania podlegającego wszystkim wymogom i konsekwencjom uderzenia rozbijającego.

Do przepisu o trzech kolejnych faulach nie są zaliczane faule rozbicia.

4.12 Sytuacja nierozstrzygnięta

Jeśli sytuacja na stole zostanie orzeczona jako nierozstrzygnięta (patrz 1.12 Partia nierozstrzygnięta) zachowany zostanie aktualny wynik, wszystkie bile zostaną ustawione jak do rozbicia; mecz będzie kontynuowany poprzez ponowne wykonanie uderzenia rozbijającego. Zawodnicy przeprowadzą ponowną rozgrywkę o rozbicie w celu ustalenia, komu przysługuje prawo wyznaczenia zawodnika do wykonania uderzenia rozbijającego.

5. Odmiana Black Ball

Do gry w "Black ball" używa się 15 bil kolorowych i bili białej. Bile kolorowe (obiektowe) podzielone są na dwie grupy (po 7 bil) tego samego rodzaju oraz bilę czarną. Aby zwyciężyć, zawodnik (lub zespół) musi umieścić w łuzach bile ze swojej grupy bil oraz prawidłowo wbić bilę czarną. „Black ball" nie jest grą deklarowaną; bile nie muszą być numerowane.

5.1 Definicje

W uzupełnieniu definicji przedstawionych w 8. Definicje używane w Przepisach, następujące dodatkowe Definicje znajdują zastosowanie w odmianie "Black ball":

"Wolny ruch" (free shot)

Jeśli popełniony zostanie faul, zawodnik podchodzący do uderzenie ma prawo do wykonania dodatkowego zagrania. W trakcie zagrywania „wolnego ruchu" Przepis 6.2 Niewłaściwa bila jako pierwsza jest zawieszony; zawodnik ma prawo do zagrywania bili białej z pozycji w jakiej zastał ją na stole lub otrzymania jej „z ręki" i zagrywania z pola bazy

Pole bazy

Pole bazy to prostokątny obszar 1/5 stołu ograniczony (od strony przeciwnej niż ta, na której ustawiamy bile do rozbicia) bandami z trzech stron, a z czwartej - linią bazy. Linia bazy to równoległa do krótkiego boku stołu linia ograniczająca obszar 1/5 stołu. Linia bazy nie jest częścią pola bazy. Wyrażenia: "zza linii bazy" i "z bazy" to używane potocznie określenia terminu "z pola bazy".

Pozycja "odstawna" - "snooker"

Gracz znajduje się w sytuacji "odstawnej" jeśli biała bila znajduje się w pozycji uniemożliwiającej bezpośrednie, zagrywane w linii prostej, trafienie w choćby część odpowiedniej bili obiektowej. Aby zastosować Przepis 5.10 pozycja „odstawna" musi być, na wniosek zawodnika, potwierdzona przez Sędziego lub przeciwnika.

Bila "zagrywana"

Bila obiektowa, jeśli istnieje możliwość jej prawidłowego zagrania, staje się bilą "zagrywaną" z chwilą prawidłowego jej wyboru lub prawidłowego jej uderzenia przez zagrywającego.

5.2 Wyposażenie

Bile obiektowe to dwie grupy siedmiu bil, w dwóch różnych, wyraźnie odróżniających się od siebie kolorach (lub wzorach, tak jak tradycyjne ponumerowane 1-7 "całe" i 9-15 "paski") oraz dodatkowo, czarna bila (lub czarna bila8). Na stole powinny być zaznaczone przynajmniej: punkt główny i linia bazy.

5.3 Rozgrywka o rozbicie

Zawodnik, który wygrywa rozgrywkę o rozbicie decyduje o tym, kto może wykonać pierwsze uderzenie - uderzenie rozbijające (patrz 1.2 Rozgrywka o rozbicie). Następnie, standardowo stosuje się rozbicie naprzemienne; decyzję w tej sprawie podejmuje Dyrektor Turnieju na wniosek Organizatora (patrz Regulacje 1, 2 & 15).

5.4 Ustawienie bil do rozbicia

Bile do rozbicia powinny być ustawione jak na ilustracji. Bila czarna powinna znajdować się na punkcie głównym stołu.

5.5 Prawidłowe uderzenie rozbijające

Aby uderzenie rozbijające było prawidłowe muszą być zachowane następujące wymogi:

bila biała musi być umieszczona w polu bazy,
jeśli żadna bila nie zostanie wbita, przynajmniej dwie bile kolorowe muszą przekroczyć linię poprzeczną, wyznaczającą środek stołu (przemieścić się na drugą stronę stołu).

Niespełnienie powyższych wymogów jest traktowane jako faul. Jeśli czarna bila zostanie wbita w trakcie uderzenia rozbijającego, bile są powtórnie ustawiane do rozbicia i zawodnik rozbijający musi powtórzyć rozbicie. Przepisy 6.1 Biała w łuzie lub poza stołem i 6.5 Bila wybita poza stół są w przypadku wbicia czarnej bili w trakcie uderzenia rozbijającego ignorowane.

5.6 Stół "otwarty" / Wybór grupy bil

Sytuacja natychmiast po wykonaniu uderzenia rozbijającego, kiedy przyporządkowanie grup bil nie zostało jeszcze dokonane to stół "otwarty". Stół pozostaje otwarty do momentu wbicia, w trakcie poprawnego, normalnego uderzenia (tj. nie „uderzenia rozbijającego" i nie „wolnego ruchu") bili (lub bil) tylko z jednej grupy. Od tego momentu jedna z grup bil należy do jednego z graczy (lub zespołu) a pozostała - do drugiego.

5.7 Kontynuacja gry / prawo zagrywania

Gracz ma prawo zagrywania, jeśli kontynuuje poprawne wbijanie bil, do momentu aż partia się zakończy. Jeśli nie uda mu się poprawne wbicie, ale nie popełni przy tym faulu, zawodnik wchodzący zagrywa bile z pozycji w jakiej zatrzymały się po ostatnim zagraniu.

5.8 Biała bila "z ręki z pola bazy"

Jeśli gracz otrzymał „białą z ręki", może ją ustawić ręką w dowolnym miejscu pola bazy. Gracz może wtedy poprawiać pozycję białej bili ręką do momentu aż wykona uderzenie. Bila biała nie musi opuścić pola bazy zanim wejdzie w kontakt z bilą zagrywaną.

5.9 Bile "zamrożone" / "touching balls"

Jeśli bila biała dotyka bili obiektowej gracz nie może zagrywać bili białej w kierunku tej bili obiektowej. Jeśli ta właśnie bila obiektowa („touching ball") jest bilą zagrywaną, uderzenie białej bili rozdzielające obie bile (w kierunku od bili obiektowej „zamrożonej") jest traktowane jako spełnienie wymogu kontaktu białej bili z bila zagrywaną.

5.10 Zagrywanie z pozycji "odstawnej"

Kiedy zagrywający znajduje się w pozycji "odstawnej", Przepis 6.3 Brak kontaktu z bandą jest zawieszony na wykonanie zagrania z tej pozycji (patrz 5.1 Definicje - Pozycja "odstawna" - "snooker".

5.11 Bila wracająca na stół - „repozycjonowanie"

Bile wybite poza stół są repozycjonowane na linii powrotów. Jeśli więcej niż jedna bila musi być jednocześnie repozycjonowana ustala się następującą kolejność:

bila czarna,
bile gracza podchodzącego do zagrania lub gdy stół jest „otwarty", w kolejności: bile czerwone lub niebieskie, lub 1-7 (pełne),
pozostałe bile.

5.12 Partia nierozstrzygnięta

W przypadku wystąpienia sytuacji, w której zawodnicy nie dążą bezpośrednio do wygrania partii, partię powtarza się; rozbija zawodnik, który rozbijał nierozstrzygniętą partię.

W przypadku wystąpienia sytuacji uniemożliwiającej wykonanie prawidłowego uderzenia obowiązuje ta sama procedura.

5.13 Faul i zagranie po popełnieniu faulu

Jeżeli gracz popełni faul, prawo zagrywania przysługuje jego przeciwnikowi. Gracz wchodzący ma wtedy prawo do wykonania dodatkowego zagrania (patrz 5.1 Definicje „wolny ruch") jako pierwszego zagrania w swoim podejściu.

Poniższa lista precyzuje kryteria zagrań interpretowanych jako faul w odmianie „black ball"

6.1 BILA BIAŁA W ŁUZIE LUB POZA STOŁEM

6.2 NIEWŁAŚCIWA BILA UDERZONA JAKO PIERWSZA - Zawieszony na wykonanie zagrania „wolny ruch"

6.3 BRAK KONTAKTU BILI Z BANDĄ

6.4 STOPA NA PODŁOŻU

6.5 BILA WYBITA POZA STÓŁ

6.6 DOTKNIĘTA BILA

6.7 „PODWÓJNY" KONTAKT / „BILE ZAMROŻONE"

6.8 ZAGRANIE „PCHNIĘTE"

6.9 BILE W RUCHU

6.10 NIEPRAWIDŁOWE POZYCJONOWANIE BILI BIAŁEJ - kiedy zagrywana z „pola bazy"

6.12 KIJ POŁOŻONY NA STOLE

6.13 ZAGRANIE POZA KOLEJNOŚCIĄ

6.15 POWOLNA GRA

Dodatkowo, w odmianie "black ball" faulem jest wystąpienie następującej sytuacji:

5.13.1 - Wbicie bili przeciwnika - faulem jest wbicie bili przeciwnika, jeśli w tym samym zagraniu nie została wbita bila z własnej grupy

5.13.2 - Niepoprawne ustawienie na stole - faulem jest wykonanie uderzenia zanim wszystkie bile wymagające repozycjonowania zostaną poprawnie ustawione.

5.13.3 - Uderzenie skaczące - Spowodowanie przeskoku białej bili ponad bilą zagrywaną jest faulem. Jeśli biała bila uniesie się ponad powierzchnię stołu i nie trafi w bilę zagrywaną, którą powinna trafić gdyby nie podskoczyła w trakcie wykonywania tego uderzenia, jest to traktowane jako przeskoczenie ponad bilą zagrywaną.

5.14 Faule powodujące natychmiastowe przegranie partii

Gracz natychmiastowo przegrywa partię jeśli:

(a). wbije czarną bilę nieprawidłowo wykonanym uderzeniem,

(b). wbije czarną bilę jeśli bile z jego grupy są jeszcze na stole,

(c). świadomie naruszy Przepis 6.2 Niewłaściwa bila jako pierwsza

(d). świadomie nie podejmuje próby uderzenia w bilę obiektową, które to zagranie wynika w sposób oczywisty z sytuacji na stole.

Sytuacje określone w Przepisie 6.16 Niesportowe zachowanie będą karane utratą partii bądź karą surowszą w zależności od rodzaju przewinienia.

6. Faule

Poniższe sytuacje, jeśli zawarte w przepisach odpowiedniej odmiany gry, są traktowane jako faule. Jeśli w trakcie jednego uderzenia wystąpi kilka przewinień, kara za najpoważniejsze z nich musi być zastosowana. Jeśli przed wykonaniem kolejnego zagrania faul nie zostanie ogłoszony, sytuację interpretuje się jak gdyby faul nie wystąpił.

6.1 Biała w łuzie lub poza stołem

Jeśli w trakcie zagrania bila biała wpadnie do łuzy lub wypadnie poza stół, zagranie jest faulem.

6.2 Niewłaściwa bila uderzona jako pierwsza

W odmianach, w których należy jako pierwszą zagrać określoną bilę (lub bilę z określonej grupy), zagranie innej bili jako pierwszej jest faulem.

6.3 Brak kontaktu bili z bandą

Jeśli w wyniku zagrania żadna bila nie zostanie wbita do łuzy, po kontakcie białej bili z bilą kolorową jakakolwiek bila (biała lub kolorowa) musi dotknąć bandy; niespełnienie tego warunku jest faulem.

6.4 Stopa na podłożu

Wykonujący zagranie, w momencie kontaktu kapki z białą bilą, musi dotykać podłoża przynajmniej częścią jednej stopy; niespełnienie tego warunku jest faulem.

6.5 Bila wybita poza stół

Wybicie bili poza stół jest faulem. W zależności od odmiany gry, wybita bila wędruje do łuzy lub umieszczana jest powtórnie na stole.

6.6 Dotknięta bila

Dotknięcie bili, nawet najmniejsze spowodowanie jej przemieszczenia lub wpływanie na zmianę toru przemieszczania się bili w jakikolwiek sposób oprócz standardowego uderzenia kapką (przesuwanego w przód i w tył) kija w białą bilę jest faulem, chyba że jest ona „z ręki". Zawodnik przy stole jest całkowicie odpowiedzialny za: wyposażenie znajdujące się w jego dyspozycji i mogące przyczynić się do popełnienia takiego faulu, tj. (stół, kreda, pomocniki, itp.), za swój ubiór, włosy, części ciała; również za białą bilę kiedy jest „z ręki".

Przypadkowe wystąpienie takiej sytuacji jest faulem, jednakże, jeśli takie zdarzenie zostało wywołane intencjonalnie, uznaje się to za niesportowe zachowanie (6.16).

6.7 „Podwójny" kontakt / Bile „zamrożone"

Jeśli w trakcie uderzenia kapka zetknie się z bilami więcej niż raz, jest to faul. Jeśli biała bila znajduje się blisko bili obiektowej, ale się one nie stykają, a przy uderzeniu białej bili w bilę obiektową kapka cały czas jest w kontakcie z białą bilą, jest to faul. Jeśli jednak, w powyższej sytuacji, gdy tory obu bil nie pokrywają się ze sobą całkowicie a uderzenie jest odpowiednio wykonane, można założyć, że zagranie jest wykonane poprawnie, nawet jeśli kapka w momencie kontaktu obu bil mogłaby jeszcze stykać się z białą bilą.

W sytuacji, kiedy bile (biała i obiektowa) stykają się ze sobą (są „zamrożone"), poprawnym jest uderzenie, które powoduje poruszenie bili obiektowej (zakładając, że jest ona właściwą dla danej odmiany bilą nominowaną). W tym jednak przypadku, zakładając poprawność opisywanych powyżej uderzeń, należy zachować ostrożność, kiedy w pobliżu znajdują się inne bile, aby nie popełnić na nich faulu „podwójnego kontaktu".

Bile nie mogą być uznane za „zamrożone" dopóki nie zostaną, na żądanie grającego zawodnika, potwierdzone jako „zamrożone" przez sędziego (lub przeciwnika). Za uzyskanie takiego potwierdzenia przed wykonaniem zagrania odpowiedzialny jest wyłącznie zawodnik zagrywający.

Zagranie „od zamrożonej bili" (bez jej poruszenia) nie oznacza kontaktu z tą bilą, chyba że odpowiednie przepisy danej odmiany określają inaczej.

6.8 Zagranie „pchnięte"

Faulem jest zagranie w którym kontakt kapki z białą bilą jest dłuższy niż zazwyczaj (przy standardowym zagraniu danego typu).

6.9 Bile w ruchu

Jest faulem rozpoczęcie uderzenia jeśli bile są jeszcze w ruchu (toczą się lub wirują).

6.10 Nieprawidłowe pozycjonowanie bili białej

Kiedy biała bila jest „z ręki" i można ją zagrywać tylko z pola bazy, jest faulem zagranie jej spoza pola bazy lub z linii pola bazy. Jeśli zagrywający nie jest pewien prawidłowości umiejscowienia białej do uderzenia, powinien zasięgnąć opinii Sędziego.

6.11 Nieprawidłowe zagranie z pola bazy

Kiedy biała bila „z ręki" musi być zagrywana z pola bazy i bila obiektowa jest umiejscowiona w polu bazy, biała bila musi opuścić pole bazy zanim dotknie nominowaną bilę obiektową. Przypadkowe niespełnienie tego warunku jest faulem, jednakże, jeśli takie zdarzenie zostało wywołane intencjonalnie, uznaje się to za niesportowe zachowanie (6.16).

Biała bila musi:

- opuścić pole bazy przed dotknięciem bili obiektowej lub,

- dotknąć bili obiektowej znajdującej się na linii bazy lub tuż poza polem bazy.

Niespełnienie tego warunku jest faulem, za który karą jest „biała z ręki" dla przeciwnika, zgodnie z przepisami dla poszczególnych odmian gry.

6.12 Kij położony na stole

Jeśli zawodnik używa kija do wymierzenia uderzenia, w momencie kiedy przestaje dotykać go ręką, popełnia faul.

6.13 Zagranie poza kolejnością

Przypadek nieświadomego, omyłkowego zagrania poza kolejnością jest faulem. Przeciwnik zagrywa wtedy bile z ustawienia w jakim zatrzymały się po tym faulu.

Jeśli zawodnik świadomie wykonuje zagranie, wiedząc, że jest to podejście przeciwnika, traktowane jest to jako niesportowe zachowanie (6.16).

6.14 Trzy kolejne faule

Jeśli zawodnik wykona uderzenie z faulem w trzech kolejnych, następujących po sobie zagraniach (bez wykonania pomiędzy nimi zagrania prawidłowego), jest to traktowane jako „błąd trzech fauli". W odmianach rozgrywanych z podziałem na partie, trzy faule muszą wystąpić w trakcie rozgrywania jednej, tej samej partii. W niektórych odmianach, np. 8-bil, przepis ten nie występuje.

Sędzia (lub przeciwnik jeśli mecz nie jest sędziowany „przy stole") musi ostrzec zawodnika, który popełnił już dwa kolejne faule (przypomnieniem, że „ma dwa faule"), kiedy podchodzi on do wykonania kolejnego zagrania. Jeśli tego nie zrobi, wystąpienie trzeciego faulu jest ignorowane i zawodnik ma nadal na koncie jedynie dwa faule. Wykonanie poprawnego zagrania powoduje wyzerowanie konta popełnionych, kolejnych fauli.

6.15 Powolna gra

Jeśli sędzia uważa, iż zawodnik gra zbyt wolno lub opóźnia grę (w porównaniu do statystyk turnieju lub meczu), powinien doradzić zawodnikowi aby przyspieszył rozgrywanie pojedynku. Jeśli po upomnieniu zawodnik kontynuuje opóźnianie gry, sędzia może zadecydować o nałożeniu (na obydwóch zawodników) pomiaru czasu (shot clock). Jeśli któryś z zawodników przekroczy nałożony na każde zagranie limit czasu, jest to faul, karany odpowiednio do rozgrywanej odmiany. Świadome kontynuowanie opóźniania gry może zostać zakwalifikowane jako niesportowe zachowanie (6.16).

6.16 Niesportowe zachowanie

Niesportowe zachowanie jest sytuacją, której ocena podlega każdorazowo dyskrecji wyłącznie Sędziego i która jest karana odpowiednio do przewinienia. Możliwymi karami są: ostrzeżenie, standardowy faul, który może być zaliczony do sekwencji błędu trzech fauli, utrata partii, natychmiastowe przegranie seta lub meczu, dyskwalifikacja z meczu lub turnieju (bez lub z anulowaniem dotychczasowych wyników; pozbawieniem dotychczasowych nagród, zdobytych punktów), czasowa dyskwalifikacja, do dyskwalifikacji bezterminowej włącznie.

Niesportowym zachowaniem jest każde świadome, intencjonalne zachowanie, które negatywnie wpływa na wizerunek rozgrywek lub sportu w ogóle; również takie zachowanie, które wywołuje atmosferę, w której normalnie oczekiwane rozgrywanie pojedynków jest utrudnione bądź niemożliwe.

Przykładowe sytuacje to m.in.:

(a). próby rozpraszania przeciwnika,

(b). zmiana położenia bil w sposób inny niż poprawnie wykonanym zagraniem,

(c). intencjonalne zagrywanie uderzeniem typu „miscue",

(d). kontynuowanie gry po popełnionym faulu lub gdy gra została zawieszona,

(e). wykonywanie niezwiązanych z meczem zagrań (np. na sąsiednim stole),

(f). niedozwolone „znaczenie stołu",

(g). opóźnianie gry,

(h). używanie wyposażenia w sposób niezgodny z jego założonym przeznaczeniem.

7. Odmiana 10-bil

Odmiana 10-bil jest grą deklarowaną. Do gry w odmianę 10-bil używa się dziesięciu (10) bil numerowanych od 1 do 10 i bili białej. Bile muszą być zagrywane wg numerów we wzrastającej kolejności (tj. należy uderzyć bilą białą w znajdującą się aktualnie na stole bilę obiektową z najniższym numerem). Gracz, który prawidłowo wbije bilę10 (bilę nr 10 - patrz 8.8 Definicje), wygrywa partię; w trakcie uderzenia rozbijającego może się to stać bez deklaracji. W jednym uderzeniu może być zadeklarowana tylko jedna bila (patrz również 9.5 Zagrania deklarowane, zagrania „bezpieczne").

7.1 Rozgrywka o rozbicie

Gracz, który wygrywa rozgrywkę o rozbicie decyduje o tym kto może wykonać pierwsze uderzenie - uderzenie rozbijające (patrz 1.2 Rozgrywka o rozbicie).

Następnie, standardowo stosuje się rozbicie naprzemienne; decyzję w tej sprawie podejmuje Dyrektor Turnieju na wniosek Organizatora (patrz Regulacje 1, 2 & 15).

7.2 Ustawianie bil do rozbicia

Bile do rozbicia powinny być ustawione tak ściśle, jak to możliwe, w formie trójkąta; bila1 na punkcie głównym stołu jako wierzchołek trójkąta, bila10 w jego środku. Pozostałe bile muszą być ustawiane losowo, z wyłączeniem jakiegokolwiek świadomego ich umieszczania w wybranym, konkretnym miejscu trójkąta (patrz Regulacje, 4. Ustawianie bil do rozbicia / „nabijanie" stołu).

7.3 Prawidłowe uderzenie rozbijające

Aby uderzenie rozbijające mogło być uznane za prawidłowe, muszą zostać spełnione następujące wymogi:

bila biała musi być zagrywana z pola bazy i,
jeśli żadna bila nie zostanie wbita, przynajmniej cztery bile numerowane muszą dotknąć bandy lub band.

Niespełnienie powyższych wymogów jest traktowane jako faul (patrz również Regulacje 17. Wymogi dodatkowe uderzenia rozbijającego).

7.4 Drugie zagranie w partii - „push-out"

Jeśli w trakcie uderzenia rozbijającego nie został popełniony faul, w kolejnym uderzeniu można wykonać zagranie „push-out". Zawodnik zagrywający musi wyraźnie poinformować o zamiarze wykonania takiego zagrania Sędziego lub pod jego nieobecność - przeciwnika. Jedynym do spełnienia wymogiem w zagraniu „push-out" jest uderzenie kapką kija w bilę białą tak, aby spowodować jej przemieszczenie. Wymogi przepisów 6.2 Niewłaściwa bila uderzona jako pierwsza i 6.3 Brak kontaktu bili z bandą są dla tego zagrania zawieszone. Jakakolwiek bila numerowana wbita do łuzy pozostaje tam, za wyjątkiem bili10, która jest „repozycjonowana" zgodnie z Przepisami Ogólnymi; wbicie bili numerowanej nie jest błędem. Jeśli nie został popełniony faul, przeciwnik decyduje, kto będzie zagrywał jako następny.

7.5 Zagrania deklarowane, zagrania „bezpieczne"

Za wyjątkiem uderzenia rozbijającego, każde zagranie musi być zadeklarowane zgodnie z 1.6 Zagrania "deklarowane" (nominowane). Jeśli w efekcie skądinąd prawidłowego zagrania nominowana bila wpadnie do innej niż zadeklarowana łuzy lub jeśli wbita zostanie inna bila obiektowa- pozostają one w łuzie (za wyjątkiem bili10, która jest „repozycjonowana" zgodnie z Przepisami Ogólnymi); podejście uznaje się za zakończone a zawodnik przejmujący prawo zagrywania może: (a). podjąć grę w sytuacji jaką zastał na stole lub (b). nakazać kontynuowanie gry (w sytuacji jaka jest na stole) przeciwnikowi.

Zagrywający może (w każdym zagraniu oprócz uderzenia rozbijającego) zadeklarować zagranie „bezpieczne" aby zakończyć tym swoje podejście, nadal jednak musi w tym zagraniu uderzyć jako pierwszą, znajdującą się aktualnie na stole bilę obiektową z najniższym numerem (patrz również 8.17 Zagranie "bezpieczne). Jednakże, jeśli w efekcie tego właśnie zagrania „bezpiecznego" aktualnie zagrywana bila obiektowa zostanie wbita, zawodnik przejmujący prawo zagrywania może: (a). podjąć grę w sytuacji jaką zastał na stole lub (b). nakazać kontynuowanie gry (w sytuacji jaka jest na stole) przeciwnikowi.

Bile wbite w trakcie zagrania „bezpiecznego" pozostają w łuzach, za wyjątkiem bili10, która jest repozycjonowana zgodnie z Przepisami Ogólnymi.

7.6 Kontynuacja gry

Jeśli zagrywający umieści zadeklarowaną bilę w łuzie wykonując prawidłowe, deklarowane uderzenie (za wyjątkiem zagrania „push-out", patrz 2.4 Drugie zagranie w partii), jakiekolwiek dodatkowo wbite w tym uderzeniu bile pozostają w łuzach (za wyjątkiem bili10, która jest „repozycjonowana" (patrz 1.4 i 9.7 Bila wracająca na stół - „repozycjonowanie"), a gracz kontynuuje swoje podejście. Jeśli (za wyjątkiem zagrania „push-out", patrz 2.4 Drugie zagranie w partii) zagrywający umieści w łuzie bilę10 wykonując prawidłowe, zadeklarowane uderzenie - wygrywa partię. Jeśli zagrywający nie wbije zadeklarowanej bili (lub popełni faul) prawo wykonania kolejnego zagrania przechodzi na przeciwnika; w przypadku kiedy nie popełniony został faul, zawodnik wchodzący musi zagrywać bile z pozycji w jakiej zastał je na stole.

7.7 Bila wracająca na stół - „repozycjonowanie"

Jeśli bila10 zostanie wbita (a). niezadeklarowana, (b). w trakcie zagrania „push-out", (c). do innej niż zadeklarowana łuzy, (d). wbita z faulem lub (e). wybita poza stół - jest ona „repozycjonowana" (patrz 1.4 i 9.7 Bila wracająca na stół - „repozycjonowanie"). Żadna inna bila numerowana nie wraca na stół w trakcie gry.

7.8 Faul i zagranie po popełnieniu faulu - „biała z ręki"

Jeśli zagrywający popełni faul, prawo wykonania kolejnego zagrania przechodzi na przeciwnika. Bila biała jest wtedy „z ręki", zawodnik może ją umieścić w dowolnym punkcie na stole (patrz 1.5 Bila biała „z ręki").

Poniższa lista precyzuje kryteria zagrań interpretowanych jako faul w odmianie 10-bil

6.1 BILA BIAŁA W ŁUZIE LUB POZA STOŁEM

6.2 NIEWŁAŚCIWA BILA UDERZONA JAKO PIERWSZA - bila biała musi, w każdym zagraniu, uderzyć jako pierwszą znajdującą się aktualnie na stole bilę numerowaną o najniższym numerze.

6.3 BRAK KONTAKTU BILI Z BANDĄ

6.4 STOPA NA PODŁOŻU

6.5 BILA WYBITA POZA STÓŁ - bila10 jest jedyną wybitą poza stół bilą, która będzie repozycjonowana

6.6 DOTKNIĘTA BILA

6.7 „PODWÓJNY" KONTAKT / „BILE ZAMROŻONE"

6.8 ZAGRANIE „PCHNIĘTE"

6.9 BILE W RUCHU

6.10 NIEPRAWIDŁOWE POZYCJONOWANIE BILI BIAŁEJ

6.12 KIJ POŁOŻONY NA STOLE

6.13 ZAGRANIE POZA KOLEJNOŚCIĄ

6.14 TRZY KOLEJNE FAULE - (dodatkowo obowiązuje specyfikacja 2.8 Przewinienia szczególne)

6.15 POWOLNA GRA

7.9 Przewinienia szczególne

Konsekwencją popełnienia trzech kolejnych fauli (patrz 6.14 Trzy kolejne faule) jest natychmiastowe przegranie aktualnie rozgrywanej partii.

7.10 Partia nierozstrzygnięta

Następujące definicje znajdą zastosowanie w Przepisach WPA Wersja 21/12/2007

8.1 Stół i jego części

Następujące definicje określają zastosowane w Przepisach wyrażenia; szczegóły dotyczące dokładnych wymiarów i innych detali znajdują się w dokumencie Specyfikacja Techniczna WPA (patrz http://www.wpa-pool.com/).

Integralnymi częściami składowymi stołu bilardowego są: boki stołu (4), bandy (6), powierzchnia gry i łuzy.

Końcowa część stołu, gdzie zazwyczaj ustawiane są bile do rozbicia to górna część stołu (góra stołu - górna banda), strona przeciwna, z której zazwyczaj rozpoczyna grę (do uderzenia rozbijającego) bila biała, to dolna część stołu (dół stołu - dolna banda).
Pole bazy to prostokątny obszar 1/4 dolnej części stołu ograniczony bandami z trzech stron, a z czwartej - linią bazy. Linia bazy to równoległa do krótkiego boku stołu linia ograniczająca obszar 1/4 stołu. Linia bazy nie jest częścią pola bazy. Wyrażenia: "zza linii bazy" i "z bazy" oznaczają termin "z pola bazy".
Bandy, wierzchnia część boków stołu, łuzy i ich obramowania są częściami składowymi boków stołu.

W celach opisowych i szkoleniowych na stole wyznacza się cztery następujące linie (tylko część z nich jest oznaczeniami stołu; patrz poniżej):

Długa linia wzdłuż osi podłużnej stołu;
Linia pola bazy (linia bazy); opis jw.;
Linia punktu głównego (linia główna), równoległa do krótkiego boku stołu linia przechodząca przez punkt główny stołu, wyznaczająca ¼ górnej części stołu;
Linia centralna, wzdłuż osi poprzecznej stołu.

Na bokach stołu mogą być wyznaczone punkty (zwane też „diamentami"), wyznaczające ¼ długości band na krótkich bokach stołu i 1/8 długości band na długich bokach stołu, mierząc od narożnika każdej bandy.

Na powierzchni stołu (gładkiej, pokrytej suknem powierzchni, ograniczonej bandami) powinny znajdować się następujące oznaczenia, jeśli wzmiankują o nich przepisy szczegółowe danej odmiany:

Punkt główny stołu - na przecięciu linii długiej i linii punktu głównego;
Punkt bazy - na przecięciu linii długiej i linii bazy;
Punkt centralny - na przecięciu linii długiej i linii centralnej;
Linia pola bazy;
Linia powrotów - na linii długiej, rozpoczynając od punktu głównego w kierunku górnej bandy; zakończenie około 10 cm poza obrysem trójkąta;
Obrys trójkąta (całkowity zewnętrzny obrys lub tylko obrys narożników, w zależności od odmiany); środek bili znajdującej się w górnym wierzchołku trójkąta musi przypadać na punkt główny stołu.

8.2 Uderzenie / Strzał / Zagranie

Rozpoczęcie uderzenia / strzału / zagrania następuje w momencie kontaktu z białą bilą kapki przesuwanego (wypychanego) do przodu kija.

Uderzenie / strzał / zagranie kończy się wtedy, kiedy wszystkie bile biorące udział w grze przestaną się poruszać (toczyć, wirować, itp.). Poprawne uderzenie / strzał / zagranie oznacza uderzenie / strzał / zagranie, w trakcie wykonywania którego nie został popełniony faul.

8.3 Bile wbite

Bila jest uznawana za wbitą, jeśli znajdzie się w łuzie i zatrzyma poniżej powierzchni stołu lub jeśli dostanie się do systemu zwrotnego w stole (system zwracania bil).

Bila zatrzymująca się na krawędzi powierzchni gry, częściowo podparta przez inną bilę, jest uznawana za wbitą, jeśli usunięcie podpierającej ją bili spowoduje, że bila ta znajdzie się w łuzie i zatrzyma poniżej powierzchni stołu.

Bila obiektowa, która nie spełni wymagań powyższego opisu (wyskoczy z łuzy, odbije od bil w łuzie, itd.) nie jest uznawana za bilę wbitą.

Jeśli bila zatrzyma się na krawędzi stołu i pozostanie w widocznym bezruchu przez 5 (pięć) sekund, nie jest uznawana za wbitą, nawet jeśli później wpadnie („samoczynnie") do łuzy (patrz 1.7 Bile "samoczynnie" się poruszające po dalsze instrukcje). W trakcie upływu tych wspomnianych 5 sekund Sędzia powinien zadbać o to, by nie zostało wykonane kolejne zagranie.

Jeśli biała bila wejdzie w jakikolwiek kontakt z bilą spełniającą wymogi bili wbitej, jest uznawana za wbitą niezależnie od miejsca, w którym ostatecznie się zatrzyma. Usuwanie bil z pełnych lub prawie pełnych łuz jest zadaniem Sędziego, niemniej jednak obowiązek dopilnowania rzetelnego wykonania tej czynności spoczywa wyłącznie na zawodniku zagrywającym.

8.4 Dotknięcie bandy i bila "zamrożona"

Za „dotknięcie bandy przez bilę" uznaje się sytuację, w której bila nie miała kontaktu z bandą a następnie ten kontakt z bandą uzyskała.

Bila stykająca się z bandą w momencie zagrania (określana jako "zamrożona") nie spełni wymogu dotknięcia bandy dopóki zauważalnie kontaktu z bandą nie utraci przed ponownym uzyskaniem kontaktu z bandą. Bile: wbita oraz wybita poza stół, są uznawane za spełniające wymóg dotknięcia bandy.

Bile nie mogą być uznane za „zamrożone" dopóki fakt ten nie zostanie potwierdzony przez Sędziego, zawodnika zagrywającego lub jego przeciwnika (patrz również Regulacje 27. Potwierdzenie "bili zamrożonej").

8.5 Bila wybita poza stół

Bila jest traktowana jako wybita poza stół, jeśli zatrzyma się gdziekolwiek poza powierzchnią gry, ale nie w łuzie. Bila jest również traktowana jako wybita poza stół, jeśli weszła w kontakt z jakimkolwiek przedmiotem nie będącym integralną częścią składową stołu bilardowego, np. lampą, kredą, częścią ciała lub ubioru zawodnika, itp., nawet jeśli ostatecznie zatrzymała się na powierzchni gry lub w łuzie. Bila, która podskoczy (lub przetoczy się po wierzchniej części boków stołu), jednak powróci samoczynnie (bez kontaktu opisanego powyżej) na powierzchnię gry lub wpadnie do łuzy, nie jest traktowana jako wybita poza stół.

8.6 Bila biała w łuzie

Jeśli w wyniku zagrania biała bila znajdzie się w łuzie, jest to faul.

8.7 Bila biała

Bila biała jest bilą, w którą zagrywający „uderza" kapką kija. Tradycyjnie powinna być koloru białego, może być jednakże dodatkowo „ozdobiona" logo lub kropkami. Za wyjątkiem niektórych odmian sportów bilardowych, jedna (ta sama) biała bila jest zagrywana przez obydwóch graczy lub zespoły.

8.8 Bile "obiektowe"

Bile kolorowe, w które uderza biała bila, zazwyczaj w celu skierowania ich do łuz, nazywane są "obiektowymi". Powinny one być ponumerowane od 1 do numeru odpowiedniego dla ilości bil potrzebnych do danej odmiany. Właściwe kolory i oznaczenia tych bil opisane są w Specyfikacji Technicznej WPA (patrz http://www.wpa-pool.com/).

[Dla uproszczenia nazewnictwa i komend sędziowskich proponuje się następujące oznaczenia, stosowane również w tych Przepisach: bila nr 1 - bila1, bila nr 2 - bila2, ..., bila nr 15 - bila15.]

8.9 Set

W niektórych rozgrywkach mecze podzielone są na części, nazywane setami. Wtedy do osiągnięcia zwycięstwa w meczu potrzebne jest wygranie określonej ilości setów. Odpowiednio, do wygrania seta potrzebne jest zwycięstwo w określonej liczbie partii lub zdobycie określonej liczby punktów.

8.10 Trójkąt (Rack)

Trójkąt (the rack) jest ramką wykonaną z solidnego materiału (drewno, plastik), w kształcie trójkąta, używaną do ustawiania grupy bil np. do rozbicia. Pojęcie „trójkąt" (the rack) używane jest również w odniesieniu do grupy bil już ustawionych (np. do rozbicia) lub też do obszaru na stole, zazwyczaj oznakowanego linią tworzącą ten kształt. Pojęcie to również określa część meczu limitowaną do rozegrania bil tylko z tej (ustawionej uprzednio) grupy jak np. w odmianę 8-bil, za co otrzymuje się 1 punkt (wygrana 1 partii). „To rack balls" oznacza ustawić je w grupę o odpowiednim kształcie jak np. do rozbicia.

8.11 Rozbicie / Uderzenie rozbijające

Rozbicie / uderzenie rozbijające jest specyficznym, pierwszym zagraniem w partii (lub meczu). Wykonuje się je tradycyjnie z ustawienia początkowego, w którym biała bila jest zagrywana z pola bazy zaś bile obiektowe ustawione są (po przeciwnej stronie stołu - góra stołu) w grupę o kształcie i umiejscowieniu charakterystycznym dla danej odmiany gry. Celem tego zagrania jest przemieszczenie bil ustawionych w grupie, w sposób taktycznie typowy dla danej odmiany gry.

8.12 Podejście (Inning)

"Podejście" oznacza ciągłość prawa do wykonywania zagrań przysługująca danemu zawodnikowi (inaczej: kolejka). Podejście rozpoczyna się, kiedy zawodnik otrzymuje prawo do wykonania zagrania (określa się go wtedy mianem wchodzącego lub zagrywającego), kończy się zaś z chwilą zakończenia zagrania, w wyniku którego zawodnik prawo to utracił. W niektórych sytuacjach zagrywający ma prawo wyboru: wykonania zagrania samodzielnie lub nakazania wykonania tego zagrania przeciwnikowi (np. „push-out" w odmianie 9-bil), którego obowiązkiem jest wtedy to zagranie wykonać

8.13 Pozycja bili

Określenie miejsca, w którym znajduje się bila oceniane jest wg punktu, który wyznacza na powierzchni gry rzut pionowy środka bili. W konsekwencji bila znajduje się na punkcie lub na linii, jeśli w tym właśnie miejscu przypada jej środek, patrząc z góry.

8.14 "Repozycjonowanie" bil

W niektórych sytuacjach, innych niż ustawianie bil do rozbicia, bile obiektowe muszą być umieszczone powtórnie w określonych miejscach na stole. Nazywane jest to „repozycjonowaniem" (patrz 1.4 "Repozycjonowanie" bil).

8.15 Przywracanie pozycji bili lub bil

Jeśli bile zostały przemieszczone niezgodnie z zasadami gry, w niektórych sytuacjach, przepisy mogą wymagać przywrócenia ich do poprzedniego, właściwego ustawienia. Wykonanie tej czynności, możliwie najlepiej jak pozwala na to sytuacja, jest zadaniem Sędziego.

8.16 "Jump" - Skok

Zagranie "skokiem" jest zagraniem, w którym zagrywający powoduje przeskoczenie bili białej nad przeszkodą, którą może być np. inna bila lub część bandy. Poprawność „skoku" jest uzależniona od wykonania tego zagrania i od intencji zagrywającego. Poprawnie wykonany „skok" musi być zagrany kijem, którego grubszy koniec jest wzniesiony w górę, w konsekwencji uderzenie kapką musi spełniać zasadę pozornego „wbijania" białej bili (rzutu pionowego) w powierzchnię gry.

8.17 Zagranie "bezpieczne"

Zagranie spełni wymogi zagrania „bezpiecznego" jeśli:

(a). zagrywane jest w jednej z „deklarowanych" odmian gry, i

(b). zawodnik zagrywający wyraźnie poinformuje o zamiarze wykonania takiego zagrania Sędziego lub pod jego nieobecność - przeciwnika.

W zagraniu bezpiecznym bila „obiektowa" (lub bile) może, ale nie musi, być wbita.

Jeśli zagranie spełniło wymogi zagrania „bezpiecznego", z chwilą zakończenia tego zagrania prawo (tu: obowiązek) zagrywania przechodzi na przeciwnika.

8.18 "Miscue" - "nieczyste" uderzenie

"Miscue" - nieczyste uderzenie to sytuacja kiedy kapka kija znacząco ześlizguje się z białej bili w trakcie kontaktu z nią, z powodów np. niewłaściwego prowadzenia kija, zbyt gwałtownego uderzenia lub braku kredy. Słyszalny jest wtedy charakterystyczny dźwięk, takie zagranie pozostawia też charakterystyczny ślad na kapce kija. Choć w niektórych takich zagraniach występuje kontakt białej bili nie tylko z kapką kija, zakłada się, że zostały one wykonane poprawnie. Uderzenie poziomo ułożonym kijem, przy jednoczesnym kontakcie kapki z białą bilą i powierzchnią gry, w którym wystąpi niezamierzony podskok białej bili, jest również traktowane jako „miscue".

Tylko w przypadku uderzenia ewidentnie nieczystego lub widocznie wpływającego na znaczącą zmianę toru przemieszczania się białej bili, orzekany jest faul; sytuacja taka podlega wyłącznej ocenie Sędziego.

Świadome, celowe stosowanie tego typu zagrań jest karane zgodnie z trybem postępowania w punkcie (c), 6.16 Niesportowe zachowanie.

Regulacje WPA

Wersja 30/11/2007 (obowiązująca od 01.01.2008)

Spis Treści

1. Decyzje administracyjne

2. Wyjątki od Przepisów

3. Ubiór zawodnika

3.1 Mężczyźni

3.2 Kobiety

4. Ustawianie bil do rozbicia / „nabijanie" stołu

5. "Sędzia na sali gier" - rozgrywanie meczów

6. Karanie niesportowego zachowania

7. Protesty i odwołania

8. Zakres obowiązków Sędziego

9. Partycypacja Sędziego

10. Odmiana 8-bil - uzupełnienie

11. Przywracanie pozycji bil

12. Akceptacja wyposażenia i warunków do gry

13. Opróżnianie łuz

14. Przerwa w grze - "czas" (time-out)

15. Kolejne uderzenia rozbijające

16. Ustawianie bil do rozbicia w odmianę 9-bil

17. Wymogi dodatkowe uderzenia rozbijającego

18. Zmiana toru przemieszczania się bili

19. Pomiar czasu zagrywania (shot-clock)

20. Faule "tylko na bili białej"

21. Spóźnienia

22. Ingerencja z zewnątrz - zapobieganie

23. Instruktaż trenera (coaching)

24. Nieprzewidzianie sytuacje

25. Miejsce przebywania zawodnika w trakcie meczu

26. "Równoczesny" kontakt bil

27. Potwierdzenie "bili zamrożonej"

1. Decyzje administracyjne

Niniejsze regulacje precyzują zasady i wymagania dotyczące spraw, których nie omawiają Przepisy (ubiór zawodników, składanie protestów i odwołań, spóźnienia, itp.), a które powinny być stosowane jednolicie dla potrzeb jakościowej standaryzacji wszystkich dyscyplin sportów bilardowych. Stosowanie niektórych Regulacji może być różne dla potrzeb poszczególnych imprez, np. schemat rozgrywek, ilość setów lub opcje rozbijania w danej partii. Kierownictwo danego Turnieju ma prawo określania, które regulacje znajdą zastosowanie w jego całości (lub części). Regulacje nie są merytorycznie Przepisami; Przepisy są zawsze niepodważalne i nadrzędne względem Regulacji.

2. Wyjątki od Przepisów

Zasady postępowania, zawarte i opisane w Przepisach, nie mogą być w jakikolwiek sposób zmieniane (lub reinterpretowane), dopóki nie uzyska się na to zezwolenia WPA. Wydać je może jedynie Dyrektor Sportowy WPA lub oddelegowany na daną imprezę Przedstawiciel WPA. Pisemny opis zmiany i wyjaśnienia jej dotyczące muszą zostać przedstawione (i być powszechnie dostępne) najpóźniej na odprawie zawodników.

3. Ubiór zawodnika

Ubiór zawodnika musi zawsze spełniać wymogi rangi zawodów; musi być czysty, odpowiedni, w zadbanym stanie. Jeśli zawodnik nie jest pewien prawidłowości swego stroju powinien on skonsultować swe wątpliwości z Dyrektorem Turnieju, którego opinia jest wiążąca i ostateczna. W sytuacjach wyjątkowych Dyrektor Turnieju może dopuścić warunkowo nieodowiedni strój np. po zagubienie bagażu w trakcie podróży lotniczej. Za niedostosowanie swego stroju do wymogów turnieju zawodnik może być zdyskwalifikowany.

Jeśli odpowiednie zarządzenie nie stanowi inaczej, wymagania niniejszych Regulacji są obowiązujące. Poniżej znajdują się opisy określające poprawny strój zawodnika w zawodach rozgrywanych pod auspicjami WPA i zrzeszonych organizacji.

3.1 Mężczyźni

Obowiązuje koszula lub koszulka typu "polo", dowolnego koloru i z przynajmniej krótkim rękawem; muszą być one czyste, zadbane i w dobrym stanie. Przez cały czas trwania turnieju koszula (lub koszulka) musi być wsunięta w spodnie. Koszulki typu „T-shirt" są zabronione.

Obowiązują długie, wizytowe spodnie; muszą być one czyste, zadbane i w dobrym stanie; kolor spodni jest nieistotny. Dżinsy i sztruksy są zabronione; jednakże dopuszczalny jest dżinsowy krój spodni.

Obuwie musi spełniać wymogi wizytowego i pasować do reszty ubioru. Tenisówki, sandały, itp. są zabronione. Obuwie stylizowane na styl sportowy (tylko jednolite, wykonane ze skóry lub materiałów skóropodobnych) może być używane, ale tylko, jeśli bezwarunkowo spełnia wymogi akceptowalnego jako wizytowe; ocena Dyrektora Turnieju jest w tej kwestii wiążąca i ostateczna.

3.2 Kobiety

Obowiązuje wizytowa bluzka, sukienka, koszula lub koszulka typu "polo"; muszą być one czyste, zadbane, w dobrym stanie . Koszulki typu „T-shirt" są zabronione.

Obowiązują długie, wizytowe spodnie; muszą być one czyste, zadbane, w dobrym stanie; kolor spodni jest nieistotny. Dozwolone jest noszenie spódnicy, jednakże musi ona zakrywać kolana. Dżinsy i sztruksy są zabronione; jednakże dopuszczalny jest dżinsowy krój spodni.

4. Ustawianie bil do rozbicia / „nabijanie" stołu

Procedura nabijania stołu polega na umieszczeniu w obszarze "trójkąta" specjalnej podkładki (wzorca), na którą nakładane są bile; uderzanie z góry, tworzą w suknie niewielkie wgłębienia. Pozwala to na bezproblemowe ustawienie bil (przylegają one wtedy ściśle do siebie). Kiedy gra rozgrywana jest na stole „nabitym", tradycyjny trójkąt nie powinien być używany do ustawiania bil. Wybór pomiędzy tradycyjnym sposobem ustawiania lub „nabiciem" stołu należy do Organizatora. Zawodnikom nie wolno nigdy „nabijać" lub poprawiać dokonanego już zabiegu poprzez uderzanie w bile w trakcie ustawiania bil - muszą oni zwrócić się do Sędziego o ocenę i ewentualne dokonanie jakiejkolwiek korekty w tym zakresie.

Dodatkowe informacje dotyczące „nabijania" i podkładek można uzyskać od Dyrektora Sportowego WPA.

5. "Sędzia na sali gier" - rozgrywanie meczów

W określonych warunkach turnieje rozgrywane mogą być w sytuacji - „Sędzia na sali gier". Wtedy, w odróżnieniu od sytuacji „Sędzia przy stole", jeden Sędzia odpowiedzialny jest jednocześnie za kilka stołów, na których rozgrywane są mecze. W tym wypadku, zawodnicy są nadal zobowiązani do przestrzegania wszystkich obowiązujących reguł gry. Procedura postępowania jest wtedy następująca:

Obowiązki Sędziego spoczywają na nie grającym aktualnie zawodniku. Jednakże, jeśli przed wykonaniem danego uderzenia, zawodnik zagrywający sądzi, że jego przeciwnik (będący wtedy „w roli" Sędziego) nie będzie w stanie poprawnie ocenić zagrania, powinien on (przed jego wykonaniem) wezwać „Sędziego na sali". Również zawodnik pełniący aktualnie obowiązki Sędziego powinien (przed wykonaniem danego zagrania) wezwać „Sędziego na Sali, lecz tylko w sytuacji, kiedy uważa, że jego ocena może nie być obiektywna lub jeśli nie życzy sobie o tym zagraniu decydować.

Każdy z zawodników ma prawo nakazania natychmiastowego „zawieszenia" (i obowiązek zawieszenia) gry do momentu upewnienia się, że dane zagranie będzie prawidłowo ocenione.

Jeśli w sytuacji „Sędzia na Sali" wystąpi pomiędzy zawodnikami jakakolwiek różnica zdań, powinni oni natychmiastowo wezwać Sędziego. Jeśli Sędzia nie widział sytuacji powodującej spór, ma on prawo i obowiązek zbadania sytuacji w ostrożny i odpowiedzialny sposób, wliczając w to zapytanie do osób, które, w jego opinii są wiarygodne, przejrzenie zapisu video lub przeanalizowanie zagrania i jego możliwych konsekwencji. Jeśli jednak w danej sytuacji Sędzia nie ma możliwości podjęcia odpowiedzialnej i sprawiedliwej w jego opinii decyzji, zaś zdania tych zawodników są nadal podzielone, zakłada się, że faul nie wystąpił i rozstrzyga się za korzyść zawodnika zagrywającego.

6. Karanie niesportowego zachowania

Przepisy i Regulacje pozwalają Sędziemu (oraz innym oficjalnym przedstawicielom) na względną swobodę w nakładaniu kar za niesportowe zachowanie. Wiele czynników determinuje podjęcie takiej decyzji, np. „historia" zawodnika, uprzednie występki, istotność przewinienia, informacje, jakie zawodnicy otrzymali na odprawie zawodników, itp.

Dodatkowo, poziom zawodniczy i rodzaj imprezy ma tu również znaczenie; dla porównania, doświadczeni zawodnicy postrzegani powinni być jako wytyczający pozytywne standardy dla relatywnie początkujących, którzy być może nie mieli jeszcze okazji w pełni przyswoić wszystkich obowiązujących zasad, również tych zwyczajowych.

7. Protesty i odwołania

Pierwszą osobą, z którą (w jakiejkolwiek sprawie) kontaktuje się zawodnik rozgrywający swój mecz powinien być Sędzia. W przypadku potrzeby podjęcia decyzji, Sędzia ma prawo ewaluować sytuację na podstawie wszelkich czynników, które uważa za istotne.

Jeśli zawodnik nie zgadza się z decyzją Sędziego (nie dotyczy orzeczeń dotyczących poprawności wykonania zagrań, patrz Przepisy 1.10), ma on prawo do konsultacji z kolejno (1) Sędzią Głównym i (2) Dyrektorem Turnieju. W turniejach sankcjonowanych decyzja Dyrektora Turnieju jest wiążąca i ostateczna.

W Mistrzostwach Świata WPA zawodnikowi przysługuje dodatkowo prawo odwołania do Dyrektora Sportowego WPA, jeśli został na ten Turniej delegowany. W tym przypadku, przed rozpatrzeniem odwołania, musi zostać złożony depozyt w wysokości $100. W przypadku rozpatrzenia odwołania niekorzystnie dla zawodnika, depozyt staje się własnością WPA.

Zawodnikowi przysługuje jednorazowe prawo zwrócenia się do Sędziego o powtórną ocenę zagrania lub zmianę decyzji. Jeśli zawodnik, po raz kolejny, zwraca się do Sędziego w tej samej sprawie, uznaje się to natychmiastowo za niesportowe zachowanie (6.16).

8. Zakres obowiązków Sędziego

Sędzia orzeka we wszelkich sprawach dotyczących przestrzegania i stosowania Przepisów, oceny zagrań, orzeka o faulach i przewinieniach, dba o odpowiednie warunki do współzawodnictwa i podejmuje stosowne decyzje. Sędzia ma prawo zawiesić rozgrywanie meczu lub turnieju jeśli warunki współzawodnictwa nie są odpowiednie; również jeśli jego orzeczenie lub decyzja są prawidłowo kwestionowane. Sędzia ogłasza faule i konkretne zagrania w myśl Przepisów; odpowiada na pytania dotyczące brzmienia Przepisów (np. ilość fauli, opcje po błędzie rozbicia), jednakże nie wyjaśnia ani zasad ich stosowania, ani wynikających z tego konsekwencji, nie udziela porad. Sędzia może, na żądanie zawodnika, podać i odebrać wspornik. W szczególnych przypadkach, Sędzia (lub osoba przez niego wyznaczona) może odsunąć przeszkadzającą zawodnikowi lampę nad stołem.

W przypadku obowiązywania zasady „trzech fauli", Sędzia informuje zawodnika o popełnieniu drugiego z rzędu faulu (nie wymagane przez Przepisy, jedynie w celach informacyjnych) oraz obowiązkowo, przed wykonaniem uderzenia, w którym może zostać popełniony trzeci z rzędu faul. Jeśli popełnione faule są odnotowywane na oficjalnej tablicy wyników (widocznej dla zawodników), uznaje się to za wystarczające ostrzeżenie.

9. Partycypacja Sędziego

Sędzia odpowiada na pytania zawodników dotyczące aktualnego stanu rzeczy (czy bila znajduje się w obszarze trójkąta lub w polu bazy, jaki jest aktualny wynik, ile punktów potrzeba do zwycięstwa, ile fauli ma przeciwnik, itd.). Sędzia udziela wszelkich informacji zgodnie ze swoją wiedzą i umiejętnościami, jednakże jakakolwiek w tej materii pomyłka Sędziego nie zabezpiecza zawodnika przed konsekwencjami wynikającymi z niepoprawnego zagrania lub błędnej interpretacji Przepisów (patrz Przepisy Ogólne 1.1).

Sędziemu nie wolno udzielać jakichkolwiek porad lub wyrażać subiektywnych opinii, które mogą wpływać na grę zawodnika (zawodników), np. czy zagranie jest możliwe do wykonania poprawnie, czy jest możliwa kombinacja, jaki jest stan stołu.

10. Odmiana 8-bil - uzupełnienie

Jeśli zostało już dokonane przyporządkowanie grupy bil a zawodnik omyłkowo (nieintencjonalnie) zagra i wbije bilę przeciwnika, faul musi zostać ogłoszony przed wykonaniem kolejnego zagrania. Jeśli stwierdzenie (nieintencjonalnej) zamiany nastąpi później, partia zostanie przerwana i powtórzona; zawodnikiem rozbijającym będzie ten, który rozbijał przerwaną partię.

11. Przywracanie pozycji bil

W przypadku wystąpienia konieczności zmiany pozycji bil, wyłącznie Sędzia wykonuje to zadanie, najlepiej jak pozwala mu na to zasób posiadanych informacji oraz umiejętności. Ma on prawo poprosić o konsultację kogokolwiek, opinia taka nie będzie jednak dla Sędziego wiążąca. Zawodnik może jednorazowo zwrócić się do Sędziego o powtórne rozważenie położenia bil, po tym jednakże decyzja Sędziego jest ostateczna i wiążąca.

12. Akceptacja wyposażenia i warunków do gry

Po rozpoczęciu Turnieju lub konkretnego meczu zawodnikowi nie przysługuje prawo kwestionowania klasy lub jakości wyposażenia zapewnionego przez Organizatora, chyba, że Sędzia lub Dyrektor Turnieju przychyli się do opinii zawodnika.

Jakiekolwiek zastrzeżenia w tej materii muszą zostać zgłoszone przed rozpoczęciem Turnieju lub meczu.

13. Opróżnianie łuz

Aby bila mogła być uznana za wbitą musi spełnić warunki opisane w Przepisie 8.3.

Chociaż opróżnianie łuz jest zadaniem Sędziego, ostateczna odpowiedzialność za bezbłędne wykonanie tej czynności spoczywa po stronie zawodnika aktualnie zagrywającego. Jeśli Sędzia nie jest obecny „przy stole", zawodnik zagrywający ma prawo samodzielnego opróżniania łuz, każdorazowo musi on jednak wyraźnie poinformować o swym zamiarze przeciwnika.

14. Przerwa w grze - "czas" (time-out)

Jeśli wytyczne dla danego Turnieju nie stanowią inaczej, w trakcie meczu rozgrywanego do dziewięciu (9) wygranych partii w odmianę 8-bil oraz do trzynastu (13) wygranych partii w odmianę 9-bil, każdemu zawodnikowi (drużynie) przysługuje prawo do jednej, pięciominutowej (5 min) przerwy (time-out). Jeśli mecze są krótsze, zawodnikom prawo do przerwy nie przysługuje. Jeśli zawodnik życzy sobie wykorzystać swoją przerwę w meczu, musi on: (1). powiadomić o swoim zamiarze Sędziego i (2). upewnić się, że Sędzia informację tą przyjął do wiadomości oraz odnotował to w protokole meczu, i (3). upewnić się, że stół został w prawidłowy sposób oznaczony; obecnie standardowym oznaczeniem stołu dla sytuacji „time-out" jest umieszczenie kija bilardowego (tak, aby był widoczny) na stole.

W czasie wykorzystywania przez zawodnika jego przerwy, przeciwnik jest zobowiązany do pozostania w wyznaczonym dla niego miejscu (krześle); jeśli rozpocznie on wykonywanie jakiejkolwiek czynności, która nie byłaby wykonywana standardowo w trakcie rozgrywania meczu (zabronione jest również wykonywanie jakichkolwiek zagrań), uznaje się to natychmiastowo za wykorzystanie jego przerwy i w trakcie tego meczu, żadnemu z zawodników przerwa nie będzie już przysługiwała.

Przerwa w odmianach 8-bil i 9-bil może być wykorzystana w każdym momencie pomiędzy zakończeniem jednej i rozpoczęciem kolejnej partii; gra jest wtedy zawieszona do momentu powrotu lub powtórnej gotowości do gry jednego lub obu zawodników (drużyn), nie dłużej jednak niż na 5 minut. W odmianie 14.1 wykorzystanie przerwy może być rozpoczęte w trakcie ponownego ustawiania bil; zawodnik zagrywający może następnie kontynuować swoją kolejkę jeśli jego (nie zagrywający) przeciwnik zadecydował o wykorzystaniu swojej przerwy; on zaś, odchodząc od stołu, powinien zażądać od Sędziego nadzorowania gry zawodnika zagrywającego na czas swojej nieobecności oraz upewnić się, że zostało ono podjęte - w przeciwnym wypadku nie przysługuje mu prawo kwestionowania czegokolwiek, co wydarzyło się pod jego nieobecność.

Zawodnik wykorzystujący swoją przerwę jest faktycznie nadal zawodnikiem będącym w trakcie rozgrywania swojego meczu; dotyczą go wszystkie obostrzenia z faktem tym związane; jeśli rozpocznie on wykonywanie jakiejkolwiek czynności nie omówionej Przepisami (która nie byłaby wykonywana standardowo w trakcie rozgrywania meczu), zwłaszcza takiej, która mogłaby zaszkodzić wizerunkowi imprezy lub sportu, podlega natychmiastowo konsekwencjom wynikającym z Przepisu 6.16 Niesportowe zachowanie. Jeśli zawodnikowi, ze względu na zły stan zdrowia, niezbędne są częstsze przerwy, Dyrektor Turnieju może złagodzić restrykcje, uzgadniając indywidualnie niezbędną ilość przerw; wtedy jednakże stan zdrowia zawodnika musi być potwierdzony ważnym zaświadczeniem lekarskim, precyzującym możliwości jego organizmu w tym zakresie.

15. Kolejne uderzenia rozbijające

Decyzję o kolejności wykonywania uderzeń rozbijających podejmuje Dyrektor Turnieju, może ona różnić się od standardowej procedury omówionej w Przepisach. Przykładowo, zawodnikiem wyznaczonym do wykonania uderzenia rozbijającego w kolejnej partii może być zwycięzca partii poprzedniej lub zawodnicy mogą rozbijać naprzemiennie po trzy partie każdy.

16. Ustawianie bil do rozbicia w odmianę 9-bil

Jak omówiono w Przepisie 2.2 bile (oprócz bili1 i bili9) nie powinny być ustawiane do rozbicia w jakimkolwiek logicznym, powtarzającym się układzie. Jeśli Sędzia nie jest obecny „przy stole", a zawodnik uważa, że jego przeciwnik ustawia bile „powtarzalnie", powinien on zwrócić się do Sędziego o dokonanie obserwacji. Jeśli Sędzia stwierdzi, iż istnieją wątpliwości co do poprawnego ustawiania bil do rozbicia, powinien on udzielić danemu zawodnikowi ostrzeżenia. Z chwilą ostrzeżenia zawodnika, jakakolwiek powtórna wątpliwość Sędziego co do poprawności ustawiania bil podlega natychmiastowo konsekwencjom Przepisu 6.16 Niesportowe zachowanie.

17. Wymogi dodatkowe uderzenia rozbijającego

Dyrektor Turnieju może wyznaczyć dodatkowe wymagania dotyczące uderzenia rozbijającego w odmianach, które wymagają „otwartego" (dynamicznego) rozbicia, np. odmiana 9-bil. Przykładowo, wymogiem może być konieczność przemieszczenia minimum trzech bil obiektowych do pola bazy lub zamienne ich wbicie (tzn. jedna bila wbita do łuzy - dwie w polu bazy, dwie wbite - jedna w polu bazy, itd.).

18. Zmiana toru przemieszczania się bili

Typowym przykładem jest sytuacja, kiedy w przypadku „nieczystego" uderzenia (miscue) w trakcie rozbicia zawodnik próbuje zatrzymać białą bilę „zagarniając" ją kijem lub ręką. Tego typu zachowania są absolutnie zabronione, podlegają natychmiastowo konsekwencjom zgodnie z wytycznymi Przepisu 6.16, jako że niedopuszczalny jest jakikolwiek intencjonalny kontakt z bilą oprócz kontaktu kapki przesuwanego w przód kija z bilą białą. W zależności od rezultatu takiego nieprawidłowego zachowania Sędzia zastosuje odpowiednią do przewinienia karę (6.16).

19. Pomiar czasu zagrywania (shot-clock)

Sędzia, Dyrektor Turnieju lub każdy z grających w danym meczu zawodników może w każdym momencie zażądać oceny czasu zagrywania konkretnego zawodnika. Wtedy, na podstawie podjętej (lub poczynionej uprzednio) obserwacji przebiegu gry, Sędzia lub Dyrektor Turnieju mogą zdecydować o nałożeniu pomiaru czasu w danym meczu. Jeśli taka decyzja zostaje podjęta, do kontroli tego meczu wyznacza się osobę, która mierzy czas zagrań obu zawodników. Rekomenduje się standardowo 35 sekund na wykonanie pojedynczego zagrania; z możliwością udzielenia werbalnego ostrzeżenia, kiedy pozostanie ostatnie 10 sekund. Raz na partię (lub na każdy rozgrywany trójkąt w odmianę 14.1) każdemu zawodnikowi przysługuje prawo przedłużenia czasu o 25 sekund. Pomiar czasu zagrania rozpoczyna się w momencie kiedy wszystkie bile na stole znieruchomieją (przestaną się poruszać lub wirować) i trwa do czasu aż nastąpi kontakt kapki kija z bilą białą w momencie zagrania. Jeśli zawodnik do momentu upływu dozwolonego na zagranie czasu nie wykona uderzenia, jest to faul z konsekwencjami typowymi dla danej odmiany gry.

20. Faule "tylko na bili białej"

Jeśli mecz nie jest sędziowany, może on być rozgrywany wg zasady "faule tylko na bili białej". Oznacza to, że przypadkowe dotknięcie lub poruszenie bili (za wyjątkiem bili białej) nie jest faulem, chyba że ma to bezpośredni wpływ na efekt końcowy aktualnego zagrania (np. jeśli tor toczącej się bili przypada na miejsce, w którym uprzednio znajdowała się poruszona bila). Jeśli zatem poruszenie bili nie miało wpływu na zagranie, przeciwnik może pozostawić bilę w miejscu, w którym zatrzymała się ona po poruszeniu, ma też prawo zażądać od zawodnika zagrywającego przywrócenia pierwotnego położenia tej bili - zawodnicy uzgadniają wtedy jej pozycję. Jeśli zawodnik zagrywający zignoruje żądanie przeciwnika i wykona kolejne zagranie, jest to faul z konsekwencjami typowymi dla danej odmiany gry.

21. Spóźnienia

Obowiązkiem zawodnika jest gotowość do rozpoczęcia meczu o wyznaczonym wcześniej czasie. Jeśli zawodnik się spóźnia, z chwilą pojawienia się na Sali gier musi bezzwłocznie rozpocząć mecz; jeśli zawodnik nie rozpocznie gry po upływie piętnastu minut od wyznaczonego wcześniej terminu rozpoczęcia meczu, mecz ten natychmiastowo przegrywa. Rekomenduje się, w przypadku nieobecności zawodnika, po upływie pięciu minut ogłosić pierwsze wezwanie ponaglające, po upływie kolejnych pięciu minut drugie wezwanie. Po upływie czternastu minut od wyznaczonego terminu rozpoczęcia meczu ogłasza się ostateczne ostrzeżenie „...pozostała jedna minuta do rozpoczęcia meczu...". W przypadku powtórzenia się spóźnienia zawodnika w tym samym turnieju lub cyklu rozgrywek, dopuszcza się zmianę „trybu oczekiwania" na przegraną „w trybie natychmiastowym".

22. Ingerencja z zewnątrz - zapobieganie

Antycypując konsekwencje sytuacji, o której stanowi Przepis 1.9 Ingerencja z zewnątrz Sędzia, jeśli zaobserwuje prawdopodobieństwo wystąpienia ingerencji (fizycznej lub werbalnej) z zewnątrz (np. ze strony publiczności lub zawodników na sąsiednim stole), ma prawo chwilowo wstrzymać grę aby ingerencji tej zapobiec.

23. Instruktaż trenera (coaching)

Dopuszczalna jest w czasie trwania meczu sytuacja, w której trener (opiekun lub obserwator) usiłuje udzielić instruktażu grającemu zawodnikowi. Dopuszcza się również możliwość, w której zawodnik taki instruktaż akceptuje. Jednakże, żadne z powyższych nie może odbywać się w trybie konsultacji lub wskazówek powtarzających się przed każdym (lub prawie każdym) zagraniem. W dyskrecji Sędziego (lub Dyrektora Turnieju) jest ocena oraz bieżące wyznaczenie dopuszczalnego zakresu przekazu takich informacji. Trener (osoba udzielająca instrukcji zawodnikowi) nie powinna w żadnym wypadku zbliżać się do stołu; jeśli Sędzia uzna, że ingerencja takiej osoby wykracza poza dopuszczalne zwyczajowo granice lub w jakikolwiek sposób przeszkadza w meczu (bądź wpływa znacząco na jego przebieg), ma on prawo podjęcia adekwatnej interwencji, poczynając od nakazu natychmiastowego zaprzestania jakiejkolwiek komunikacji (obustronnie) do usunięcia ingerującej osoby z Sali gier włącznie.

Przerwa „time-out" może być, w zakresie instruktażu, wykorzystana w dowolny sposób.

24. Nieprzewidzianie sytuacje

Może się zdarzyć, że w czasie rozgrywania meczu (lub turnieju) zaistnieje sytuacja, której nie omawiają szczegółowo (lub w ogóle) Przepisy. Podjęcie odpowiedniej do sytuacji (możliwie bezszkodowej) decyzji jest wtedy wyłączną kompetencją Sędziego (lub Dyrektora Turnieju). Przykładowo, wobec braku możliwości dokończenia meczu na danym stole (lub w danym dniu), w sytuacji, kiedy odtworzenie układu bil jest zbyt trudne lub niemożliwe, Sędzia może ogłosić aktualnie rozgrywaną partię jako nierozstrzygniętą, itp.

25. Miejsce przebywania zawodnika w trakcie meczu

W trakcie rozgrywania meczu, zawodnik, który aktualnie nie ma prawa zagrywania powinien pozostawać na swoim, wyznaczonym miejscu (krześle). Jeśli zawodnik, z jakiegoś powodu, potrzebuje pomocy (asysty) lub musi opuścić wyznaczone dla niego miejsce, jest on zobowiązany uzyskać zezwolenie Sędziego na podjęcie jakichkolwiek czynności. Jeśli zawodnik samowolnie opuści wyznaczone dla niego miejsce podlega on natychmiastowo konsekwencjom zgodnie z wytycznymi Przepisu 6.16 Niesportowe zachowanie.

26. "Równoczesny" kontakt bil

Jeśli bila biała uderza prawidłową bilę obiektową oraz inną bilę w tym samym czasie i percepcyjnie nie jest możliwe zdeterminowanie z absolutną pewnością, która z nich została uderzona jako pierwsza, zakłada się, że zagranie zostało wykonane poprawnie.

27. Potwierdzenie "bili zamrożonej"

Sędzia powinien ocenić pozycje bil i wyraźnie ogłosić "bile zamrożone", np. jeśli bila obiektowa styka się "trwale" z bandą lub jeśli bila biała jest styczna z bilą obiektową (efektywnie z bilą obiektową, która nie jest prawidłową do zadeklarowania bilą). Zawodnik aktualnie nie zagrywający, w adekwatnej sytuacji, może od Sędziego takiej oceny zażądać. Zawodnik zagrywający musi uwzględnić to żądanie i pozostawić Sędziemu wystarczającą ilość czasu na dokonanie oceny pozycji bil; może również sam takiej oceny zażądać.

WWW.METROKLUB.PL

Mistrzostwa Ziemi Lubelskiej 9-bil wiosna 2010

Mistrzostwa Ziemi Lubelskiej

PARTNERZY

POLECANE STRONY

Przepisy gry

Turnieje

Nasza drużyna

Szkolenia